അനില്‍കുമാര്‍ മീണ ആത്മഹത്യ ചെയ്തതെന്തിന്?

പ്രതീക്ഷകളുടെ കൈ പിടിച്ചാവണം ദാരി ദ്ര്യവും പരിമിത പഠന സാഹചര്യങ്ങളും പ്രതികൂല ഇന്ത്യന്‍ സാമൂഹിക അവസ്ഥകളും മറികടന്ന് ആ ഇരുപത്തിരണ്ടുകാരന്‍ മുന്നോട്ടു നടന്നത്. പ്രതീക്ഷകളാവണം അവനെ ഇവിടെ വരെ എത്തിച്ചതും. പ്രതീക്ഷകള്‍ നശിക്കുകയും പ്രയത്നങ്ങള്‍ വിഫലമാവുകയും ചെയ്യന്നു എന്ന തോന്നലുകളില്‍ നിന്നാണ് ‘ഡിപ്രഷന്‍’ എന്ന മെഡിക്കല്‍ ഭാഷ്യം ഉണ്ടാകുന്നത്. ഒരു വര്‍ഷത്തിന്റെ കാലയളവില്‍ ഒരേ സാഹചര്യങ്ങളില്‍ ഉണ്ടാകുന്ന രണ്ടാമത്തെ മരണമാണിത്. എത്ര അക്കാദമിക പ്രൗഢികള്‍ മുന്നില്‍ നിരത്തി വെച്ചാലും ഈ മരണങ്ങളുടെ ഉത്തരവാദിത്തത്തില്‍ നിന്നും ഒഴിഞ്ഞുമാറാന്‍ എയിംസ് അധികൃതര്‍ക്ക് കഴിയില്ല. അവര്‍, ജീവനെയും മരണത്തെയും വിവിധ ഡിപ്പാര്‍ട്ട്മെന്‍്റുകളിലായി വിഭജിച്ച് വിദഗ്ധപഠനം നടത്തുന്ന മഹാഭിഷഗ്വരന്മാര്‍ കൂടിയാകുമ്പോള്‍ പ്രത്യേകിച്ചും-ജസ്റ്റിന്‍ മാത്യു എഴുതുന്നു

രണ്ടു ദിവസങ്ങള്‍ക്ക് മുമ്പാണ് All India Institute of Medical Sciences(AIIMS/എയിംസ്) എന്ന ഡല്‍ഹിയിലെ പ്രശസ്തമായ മെഡിക്കല്‍ കോളജിലെ ഒന്നാം വര്‍ഷ MBBS വിദ്യാര്‍ഥി അനില്‍ മീണ ആത്മഹത്യ ചെയ്തത്. ഒന്നാം വര്‍ഷ പരീക്ഷയില്‍ പരാജയപ്പെട്ടതാണ് ആത്മഹത്യ ചെയ്യാന്‍ കാരണമെന്ന് അധികൃതര്‍. അനിലിന് വിഷാദമായിരുന്നുവെന്നതും എയിംസിലെ തീവ്രമായ അക്കാദമിക സാഹചര്യങ്ങളുമായി പൊരുത്തപ്പെടാന്‍ അയാള്‍ക്ക് കഴിഞ്ഞില്ല എന്നതും അധികൃതരുടെ കൂട്ടിച്ചേര്‍ക്കല്‍. ഗ്രാമീണനും പിന്നോക്കവിഭാഗക്കാരനും ഇംഗ്ളീഷ് മനസിലാക്കാന്‍ ബുദ്ധിമുട്ടുള്ളവനുമായ ഒരു ചെറുപ്പക്കാരന്‍, വൈദ്യപഠനത്തിനായി ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും മികച്ച ഒരു സ്ഥാപനത്തില്‍ കഠിനമായ പ്രവേശനപരീക്ഷകള്‍ പലതും മറികടന്ന് എത്തിച്ചേരുമ്പോള്‍ അവനെ ‘ഡിപ്രഷന്‍’ എന്ന നാഗരിക മധ്യവര്‍ഗ ഫാന്‍്റസി രോഗത്തിലേയ്ക്ക് തള്ളിവിടാന്‍ ഒരു വിദ്യാഭ്യാസ സമ്പ്രദായത്തിന് വലുതായൊന്നും ബുദ്ധിമുട്ടേണ്ടിവരില്ല എന്നാണ് ഇതിലൂടെ അധികൃതര്‍ തന്നെ സമ്മതിച്ചുതരുന്നത്.

അനില്‍കുമാര്‍ മീണക്ക് ആദരാഞ്ജലിയര്‍പ്പിക്കുന്ന സഹപാഠികള്‍

ആ മരണത്തിനു പിന്നില്‍
പ്രതീക്ഷകളുടെ കൈ പിടിച്ചാവണം ദാരി ദ്ര്യവും പരിമിത പഠന സാഹചര്യങ്ങളും പ്രതികൂല ഇന്ത്യന്‍ സാമൂഹിക അവസ്ഥകളും മറികടന്ന് ആ ഇരുപത്തിരണ്ടുകാരന്‍ മുന്നോട്ടു നടന്നത്. പ്രതീക്ഷകളാവണം അവനെ ഇവിടെ വരെ എത്തിച്ചതും. പ്രതീക്ഷകള്‍ നശിക്കുകയും പ്രയത്നങ്ങള്‍ വിഫലമാവുകയും ചെയ്യന്നു എന്ന തോന്നലുകളില്‍ നിന്നാണ് ‘ഡിപ്രഷന്‍’ എന്ന മെഡിക്കല്‍ ഭാഷ്യം ഉണ്ടാകുന്നത്. ഒരു വര്‍ഷത്തിന്റെ കാലയളവില്‍ ഒരേ സാഹചര്യങ്ങളില്‍ ഉണ്ടാകുന്ന രണ്ടാമത്തെ മരണമാണിത്. എത്ര അക്കാദമിക പ്രൗഢികള്‍ മുന്നില്‍ നിരത്തി വെച്ചാലും ഈ മരണങ്ങളുടെ ഉത്തരവാദിത്തത്തില്‍ നിന്നും ഒഴിഞ്ഞുമാറാന്‍ എയിംസ് അധികൃതര്‍ക്ക് കഴിയില്ല. അവര്‍, ജീവനെയും മരണത്തെയും വിവിധ ഡിപ്പാര്‍ട്ട്മെന്‍്റു്കളിലായി വിഭജിച്ച് വിദഗ്ധപഠനം നടത്തുന്ന മഹാഭിഷഗ്വരന്മാര്‍ കൂടിയാകുമ്പോള്‍ പ്രത്യേകിച്ചും.

അനിലിന്റെ മരണത്തിനു സഹപാഠികള്‍ നല്‍കുന്ന വിശദീകരണം മറ്റൊന്നാണ് അധികൃതരുടെ അവഗണനയും വിദ്യാര്‍ഥിവിരുദ്ധ മനോഭാവവുമാണ് അനില്‍ ജീവിതമവസാനിപ്പിക്കാന്‍ കാരണമെന്നാണ് അവര്‍ പറയുന്നത്. എഴുത്ത് പരീക്ഷക്ക് 75% ശതമാനം മാര്‍ക്ക്, ക്ളാസ് തലത്തില്‍ നടക്കുന്ന തുടര്‍ച്ചയായ മുല്യനിര്‍ണയത്തിന് 25% മാര്‍ക്ക് എന്ന രീതിയിലാണ് കഴിഞ്ഞവര്‍ഷം വരെ പരീക്ഷകള്‍ നടന്നിരുന്നത്. എന്നാല്‍ ഇക്കഴിഞ്ഞ വര്‍ഷം അത് 50-50 ശതമാനം എന്നാക്കി പരിഷ്ക്കരിച്ചു. ഇതാണ് അനിലിന്റെ പരാജയത്തിലേക്ക് നയിച്ചത്. മൂല്യനിര്‍ണയത്തില്‍ നടന്ന അപാകത ചൂണ്ടിക്കാണിക്കാനും നീതി ലഭിക്കാനും വേണ്ടി മൂന്നുവട്ടം AIIMS ഡയറക്ട്റെ കാണാന്‍ ഈ വിദ്യാര്‍ഥി ശ്രമിച്ചെങ്കിലും അനുമതി നിഷേധിക്കപ്പെട്ടു . അതിനു ശേഷമാണ് ഈ ഞായറാഴ്ച അനില്‍ ആത്മഹത്യ ചെയ്യുന്നത്.

എയിംസ് കാമ്പസ്

കാമ്പസിന്‍്റെ വരേണ്യവല്‍കരണം
അനില്‍ ആത്മഹത്യ ചെയ്ത രാത്രിയിലാണ് ഡല്‍ഹിയില്‍ ഭക്ഷണത്തിനും രാത്രിജീവിതത്തിനും (best in food and nightlife) പേരുകേട്ട സ്ഥാപനങ്ങള്‍ക്കുള്ള ഒരു അവാര്‍ഡ് ദാന ചടങ്ങ് നടന്നത്. നഗരത്തിലെ പ്രമുഖ ഇംഗ്ളീഷ് പത്രങ്ങളില്‍ കളര്‍ പേജുകളില്‍ ‘ഫുഡ് ഓസ്ക്കാര്‍’ എന്ന വിശേഷണത്തോടെ വാര്‍ത്തകള്‍ നിറഞ്ഞു. ഈ ആത്മഹത്യക്ക് കിട്ടിയതിനേക്കാള്‍ പതിന്‍മടങ്ങ് പ്രാധാന്യത്തോടെ . അതിനും രണ്ടാഴ്ചകള്‍ക്ക് മുമ്പാണ് ഡല്‍ഹി സര്‍വകലാശാലയിലെ ഒരു കോളേജിന്റെ വാര്‍ഷികദിനാഘോഷം ഒരുകോടി രൂപ ചിലവാക്കി നടത്തിയതായി കേട്ടത്. ഡല്‍ഹിയിലുള്ള വരേണ്യവിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങളില്‍ ആഘോഷങ്ങള്‍ക്ക് വേണ്ടി ചിലവാക്കുന്ന തുകയുടെ ചെറിയ ഒരംശം മാത്രമാണ ഇത് . ലക്ഷങ്ങള്‍ പ്രതിഫലം വാങ്ങുന്ന റാപ് മ്യുസിക് ഗ്രൂപ്പുകള്‍ ഡല്‍ഹിയിലെ വരേണ്യ വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ വികാരവും അഭിമാനവുമൊക്കെയാകുന്ന ഹിപ്-ഹോപ് അടിച്ചുപൊളി കാലമാണിത്.. വരേണ്യവല്‍ക്കരണത്തിന്‍്റെ അവസാന വാക്ക്. ഇപ്പറഞ്ഞതരം വാര്‍ത്തകളില്‍ നിന്നും അതുണ്ടാക്കുന്ന വൈരുധ്യങ്ങളില്‍ നിന്നുമാണ് അനേകം അനില്‍ മീണമാരുടെ ജീവിതം വായിച്ചെടുക്കേണ്ടത്.. .

അനില്‍കുമാര്‍ മീണയുടെ പിതാവ് സൂരജ് മാല്‍ മീണ

ആരാണ് അനില്‍ മീണ?
രാജസ്ഥാനിലെ മരുഭൂമി സമാനമായ ഒരു ഉള്‍നാടന്‍ ഗ്രാമത്തില്‍ നിന്ന് ഹിന്ദിമീഡിയത്തില്‍ പഠിച്ചുവന്ന ഇരുപത്തിരണ്ടുകാരന്‍. ഒരുപക്ഷെ ആ ഗ്രാമത്തില്‍ നിന്ന് ആദ്യമായി ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസം നേടുന്നയാള്‍. അപ്പന്റെ കീശയുടെ കനം കൊണ്ടല്ല, സ്വന്തം പ്രയത്നം കൊണ്ട് മാത്രമാണ് അനില്‍ മെഡിക്കല്‍ വിദ്യാര്‍ഥിയായത്.

AIIMS ഉള്‍പ്പെടെ രാജ്യത്തെ വരേണ്യ വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങള്‍ അനിലിനെപ്പോലെ, നല്ല നിലയിലത്തെുക എന്ന ജീവിതലക്ഷ്യവുമായി ഗ്രാമീണപ്രദേശങ്ങളില്‍ നിന്ന് വരുന്നവരോട് പെരുമാറുന്നതെങ്ങനെ എന്നറിയാന്‍ ഏതാനും വര്‍ഷം മുമ്പ് തലസ്ഥാന നഗരത്തില്‍ നടന്ന ഒരു ‘വിദ്യാര്‍ഥി’ സമരത്തിന്റെ ചരിത്രം പറഞ്ഞാല്‍ മതി.

മണ്ഡല്‍ കമ്മിഷന്‍ റിപ്പോര്‍ട്ട് പ്രകാരം പിന്നോക്ക വിഭാഗങ്ങള്‍ക്ക് കേന്ദ്രനിയന്ത്രണത്തിലുള്ള വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങളില്‍ ഇരുപത്തിയേഴുശതമാനം സീറ്റ് സംവരണം ഏര്‍പ്പെടുത്താന്‍ കഴിഞ്ഞ യുപിഎ സര്‍ക്കാരിന്‍്റെ സമയത്ത് മാനവവിഭവ ശേഷി വകുപ്പ് മന്ത്രി അര്‍ജുന്‍ സിങ് തീരുമാനിക്കുന്നു. ഇത് രാജ്യത്തെ വരേണ്യവിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങളില്‍ വന്‍ എതിര്‍പ്പുകള്‍ക്ക് വഴിവെച്ചു.
ഡല്‍ഹി സര്‍വകലാശാലയിലും, ജെഎന്‍ യുവിലും ഐഐടിയിലും എയിംസിലുമെല്ലാമുള്ള സംവരണ വിരുദ്ധര്‍ ‘യൂത്ത് ഫോര്‍ ഇക്വാലിറ്റി’ എന്ന പേരില്‍ സംഘടനയുണ്ടാക്കി പിന്നോക്കസംവരണം നടപ്പാക്കുന്നതിനെതിരെ സമരത്തിനിറങ്ങി.

സംവരണ വിരുദ്ധ സമരതതില്‍നിന്നൊരു ദൃശ്യം

ജാതി ഉറഞ്ഞാടിയൊരു സമരം
അനീതിക്കെതിരെയുള്ള മുദ്രാവാക്യങ്ങളും പ്ളക്കാര്‍ഡുകളുമായിരുന്നില്ല, നഗരത്തിലെ ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങളിലും ഇന്ത്യ ഗേറ്റിലുമൊക്കെ നടന്ന സമരത്തില്‍ കണ്ടതും കേട്ടതും. വരേണ്യവര്‍ഗത്തിന്റെ ജാതിവെറിയും ഗ്രാമങ്ങളിലെ ദരിദ്രരോടുള്ള അസഹിഷ്ണുതയുമായിരുന്നു അതില്‍ നിറഞ്ഞു നിന്നത്. ചൂലും, പച്ചക്കറി വണ്ടിയും, ചെരുപ്പ്കുത്തിയുടെ ഉപകരണങ്ങളുമൊക്കെയായി അവര്‍ സമരത്തിനിറങ്ങി. നിങ്ങള്‍ പഠിക്കാന്‍ വന്നാല്‍ ഞങ്ങളുടെ വീട്ടുവേലയും തോട്ടിപ്പണിയും ആര് ചെയ്യുമെന്ന് ചോദിച്ച് ജാതിബോധം വെളിപ്പെടുത്തി. ഈ സംവരണ വിരുദ്ധസമരത്തിനു പണവും പിന്തുണയും നല്‍കിയത് ഉയര്‍ന്ന ജാതിക്കാരുടെ രക്ഷകര്‍ത്താക്കളും, ഉന്നതകുലജാതരായി വിലസി നടക്കുന്ന അധ്യാപകരുമൊക്കെയാണ് . നഗരത്തിലെ വരേണ്യ പത്രങ്ങളും ടിവി ചാനലുകളും മാസങ്ങളോളം പ്രധാനവാര്‍ത്തയാക്കി ഈ സമരങ്ങളെ ദേശീയ വിഷയമാക്കി. മാറ്റി. ജാതിവെറിയുടെ വക്താക്കള്‍ ഒന്നിച്ചു കൈകോര്‍ത്ത സമരമായിരുന്നു ഇത്. പൊതുസമൂഹത്തിന്‍്റെ മുമ്പിലെങ്കിലും തുല്യത കാണിക്കേണ്ട വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപന മേധാവികള്‍ വരെ ജാതിവെറിയും വരേണ്യവാദവുമായി മുന്നിട്ടിറങ്ങി.

2006ല്‍ അന്നത്തെ AIIMS ഡയറക്ടര്‍ ഡോ. വേണുഗോപാല്‍ സംവരണവിരുദ്ധ സമരത്തെ പിന്തുണച്ചു എന്ന പേരില്‍ കേന്ദ്ര ആരോഗ്യമന്ത്രി ഡോ. രാംദാസിന്റെ അപ്രീതി നേരിടേണ്ടി വന്നു. പിന്നീട് നമ്മള്‍ കണ്ടത് ഡോ. രാംദാസും എയിംസിലെ സംവരണത്തെ എതിര്‍ക്കുന്ന അധ്യാപക വിഭാഗവും തമ്മിലുള്ള ഏറ്റുമുട്ടലാണ്. നഗരങ്ങളില്‍ നിന്ന് വരുന്ന വരേണ്യവര്‍ഗം ഉന്നതവിദ്യാഭ്യാസം അവരുടെ കുത്തകയായി കാണുന്നതിന്റെ ഏറ്റവും അസിഷ്ണുത നിറഞ്ഞ പ്രകടനങ്ങളാണ് എയിംസിലും, ജെഎന്‍യുവിലും, ഡല്‍ഹി ഐ.ഐ.ടിയിലുമൊക്കെ ഇതിനത്തെുടര്‍ന്നു കണ്ടത്.

സംവരണ വിരുദ്ധ സമരതതില്‍നിന്നൊരു ദൃശ്യം

സെമസ്റ്റര്‍ സമ്പ്രദായത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയം
ഇത്തരത്തില്‍ ജാതിവെറിയും വരേണ്യവാദവുമൊക്കെ കൊണ്ടുനടക്കുന്നവരാണ് രാജ്യത്തെ വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ തലപ്പത്ത് വരുന്നതും വിദ്യാഭ്യാസ നയങ്ങള്‍ തീരുമാനിക്കുന്നതുമെല്ലാം . ഇന്ത്യയിലേക്ക് വരാന്‍ പോകുന്ന വിദേശസര്‍വകലാശാലകള്‍ക്ക് വേണ്ടി [Educational Instituions (Regulation of Entry and Operation) Bill, 2010) ഇവിടുത്തെ വിദ്യാഭ്യാസ സമ്പ്രദായങ്ങളെ പൊളിച്ചെഴുതുക എന്നതാണ് ഇപ്പോള്‍ നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന സെമസ്റ്റര്‍വല്‍ക്കരണം ഉള്‍പ്പെടെ വിദ്യാഭ്യാസ പരിഷ്ക്കരണങ്ങളുടെ ലക്ഷ്യം.

സെമസ്റ്റര്‍ വല്‍ക്കരണത്തിന്റെ ഭാഗമായി ഉത്തരേന്ത്യയിലെ ഉള്‍നാടന്‍ ഗ്രാമങ്ങളില്‍ നിന്ന് വരുന്ന കുട്ടികള്‍ ആദ്യവര്‍ഷത്തെ ക്ളാസ് തുടങ്ങിയ അന്ന് തുടങ്ങി നിരന്തര മൂല്യനിര്‍ണയത്തിന് (internal assement) വിധേയരായിത്തുടങ്ങുന്നു. ക്ളാസ്സ് ചര്‍ച്ചകളും, പഠനറിപ്പോര്‍ട്ടുകളുമെല്ലാം നിരന്തര മൂല്യനിര്‍ണയത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്. ഡല്‍ഹിയിലെ പബ്ളിക് സ്കൂളുകളില്‍ പഠിച്ച കുട്ടികളുടെ പ്രകടനം വെച്ചാണ് അവരെ വിലയിരുത്തുന്നത്. (രാജ്യത്തെ വരേണ്യ സ്കൂള്‍ ഒരു ടേമില്‍ വാങ്ങുന്ന ഫീസാണ് ഒരു സാധാരണ കുട്ടി മൊത്തം സ്കൂള്‍ വിദ്യാഭ്യാസത്തിനു വേണ്ടി ചിലവഴിക്കുന്നത്. അല്ലങ്കെില്‍ അത്രയുമേ അവര്‍ക്ക് സാധിക്കു. അതുകൂടി സാധിക്കാത്തവരുടെ എണ്ണം കോടികള്‍ കവിയും)

ക്ളാസ് തുടങ്ങി അഞ്ചാം മാസം സര്‍വകലാശാല പരീക്ഷ എഴുതണം. ഗ്രാമങ്ങളിലെ സ്കൂള്‍വിദ്യാഭ്യസത്തില്‍ വേണ്ട പരിഷ്ക്കാരങ്ങളും അടിസ്ഥാന സൌകര്യങ്ങളും നല്‍കാതെയാണ് രാജ്യത്തെ ഉന്നതവിദ്യാഭ്യാസ മേഖലയില്‍ അമേരിക്കന്‍ മോഡല്‍ പരിഷ്ക്കാരങ്ങള്‍ നടപ്പാക്കുന്നത്. ഇത് ആര്‍ക്കുവേണ്ടിയാണ്? അംഗന്‍വാടികള്‍ മുതല്‍ അഴിമതിയില്‍ കുളിച്ചുനില്‍ക്കുന്ന ഒരു രാജ്യത്ത് സാമ്പത്തികശേഷിയില്ലാത്ത കുട്ടികള്‍ നല്ല സ്കൂള്‍ വിദ്യാഭ്യസം കിട്ടാന്‍ എവിടെ പോകണം?

സംവരണ വിരുദ്ധ സമരതതില്‍നിന്നൊരു ദൃശ്യം

ഇതും കൂടി
ഡല്‍ഹി സര്‍വകലാശാലയിലെ ഒരു ബിരുദ വിദ്യാര്‍ഥിനിയോട് അടുത്തിടെ സംസാരിച്ചപ്പോള്‍ ശ്രദ്ധിച്ച ഒരു കാര്യം പറഞ്ഞവസാനിപ്പിക്കാം. ഡല്‍ഹി സ്വദേശിയായ അവളുടെ അമ്മ ഉത്തര്‍ പ്രദേശിലെ ഒരു ഗ്രാമത്തില്‍ സ്കൂള്‍ അധ്യാപികയാണ്. മാസത്തില്‍ ഒരിക്കല്‍ ശമ്പളം വാങ്ങാനാണ് അവര്‍ സ്കൂളില്‍ പോകുന്നത്. ബാക്കി ദിവസങ്ങളില്‍ മകളുടെ പഠനകാര്യങ്ങളില്‍ ശ്രദ്ധിക്കും.
അപ്പോള്‍ ആ സ്കൂള്‍ കുട്ടികള്‍ എങ്ങനെ പഠിക്കും?
! aree sir, they dont want to study!
ഇതായിരുന്നു അവളുടെ മറുപടി.

അനില്‍ മീണക്ക് അന്ത്യാഞ്ജലികള്‍.

(Published in Naalaamidam portal) 

മുകുന്ദനും, ദല്‍ഹിയും മറ്റുചിലരും അഥവ യമുനാപ്പുഴയുടെ തീരങ്ങളില്‍

ഉത്തംസിംഗ് സിഖു കലാപത്തില്‍ കൊല്ലപ്പെടുമെന്ന് 1970കളിലെ കഥ പറയുമ്പോള്‍ത്തന്നെ വായനക്കാര്‍ക്ക് മനസ്സിലാകും. കുഞ്ഞികൃഷ്ണന്‍ മാഷ് എന്ന പത്രപ്രവര്‍ത്തകന്‍ അനാദികാലം തൊട്ടേ അടിയന്തരാവസ്ഥയില്‍ ജയിലില്‍പോകേണ്ടാവനാണെന്ന് തീരുമാനിക്കപ്പെട്ടു വായനക്കാരെ വീര്‍പ്പുമുട്ടിക്കുന്നു. ദാസപ്പന്‍ എന്ന വഴിയോര ബാര്‍ബര്‍ അടിയന്തരാവസ്ഥയില്‍ സഞ്ജയ് ഗാന്ധിയാല്‍ കുടിയൊഴിപ്പിക്കപ്പെടുക എന്ന ജന്മനിയോഗം പൂര്‍ത്തിയാക്കാന്‍ വേണ്ടി കേരളത്തില്‍ പോകാതെ ഡല്‍ഹിയില്‍ കാത്തുകെട്ടികിടക്കുന്നു-എം.മുകുന്ദന്റെ പുതിയ നോവല്‍ ‘ദല്‍ഹി ഗാഥകളു’ടെ ചരിത്രവായന. ജസ്റ്റിന്‍ മാത്യു എഴുതുന്നു

 

എം മുകുന്ദന്റെ ഏറ്റവും പുതിയ നോവല്‍ ‘ദല്‍ഹി ഗാഥകള്‍’ ഒറ്റയിരുപ്പിന് 494 പുറവും വായിച്ചുതീര്‍ക്കാന്‍ തോന്നുന്ന ഒരു നോവല്‍ തന്നെയാണ്. കുറെ ജീവിതങ്ങള്‍ ഒരു നഗരത്തോട് മല്ലിട്ടും സ്നേഹിച്ചും സഹതപിച്ചും അരനൂറ്റാണ്ടുകാലം കൊണ്ട് ഉരുത്തിരിയുന്നതെങ്ങനെയെന്ന് അറിയാനുള്ള ആകാംക്ഷ വായനക്കാരില്‍ നിലനിര്‍ത്താന്‍ നോവലിസ്റിന് സാധിക്കുന്നു. നോവല്‍ വായിച്ചപ്പോള്‍ തോന്നിയ ചില കാര്യങ്ങള്‍ ഇവിടെ പറയണമെന്നു കരുതുന്നു.

നോവലിന്റെ അനുബന്ധത്തില്‍ നോവലിസ്റു പറയാതെപറഞ്ഞവസാനിപ്പിക്കുന്നത് ‘മയ്യഴിപ്പുഴയുടെ തീരങ്ങളില്‍’ എഴുതിയ മുകുന്ദന്റെ നോവലാണ് ദല്‍ഹി ഗാഥകളെന്നാണ്. നോവല്‍ വായിച്ചുകഴിഞ്ഞപ്പോള്‍ അതിനൊരു തിരുത്തുനോന്നി. മയ്യഴിപ്പുഴയും, ആദിത്യനും രാധയും എഴുതിയ മുകുന്ദന്റെ കൈവഴക്കത്തിന്റെ തുടര്‍ച്ചയല്ല ഈ നോവല്‍. കേശവന്റെ വിലാപവും, പുലയപ്പാട്ടും എഴുതിയ നോവലിസ്റിന്റെ വകയാണ് ദല്‍ഹി ഗാഥകള്‍.

ചരിത്രവും നോവലും
‘ചരിത്രാഖ്യയിക’ രചിക്കാനുള്ള മറ്റൊരു ശ്രമം. ഒരു കാലഘട്ടത്തെപ്പറ്റിയുള്ള ചരിത്രപഠനവും അതേ കാലത്തെ പരാമര്‍ശിക്കുന്ന ചരിത്രനോവലും ഒരേ രീതിയില്‍ വായിക്കാന്‍ പറ്റുന്ന സംഗതികളല്ല. ഒരു നോവലിസ്റിന് ചരിത്രത്തില്‍ ഇല്ലാതിരുന്ന സംഭവങ്ങളെയും ആളുകളെയുംപറ്റി പറയാം. എന്നാല്‍ ഒരു ചരിത്രകാരന്റെ ചിന്തകളെ, എഴുത്തിനെ ചരിത്രസ്രോതസ്സുകള്‍ നിയന്ത്രിക്കുന്നു. ചരിത്രസ്രോതസ്സുകളുടെ അഭാവം മൂലം ഒരു ചരിത്രകാരന്‍ പറയാനാഗ്രഹിക്കുന്ന പല കാര്യങ്ങളും ഉറപ്പിച്ചുപറയാന്‍ കഴിയാത്ത അവസ്ഥ പലപ്പോഴുമുണ്ടാകുന്നു, സാധാരണക്കാരെപ്പറ്റി പറയുമ്പോള്‍ പ്രത്യേകിച്ചും. അങ്ങനെ, ജീവന്റെ തുടിപ്പില്ലാതെ, ആളുകളുമായി താദാത്മ്യം ചെയ്യാന്‍ സാധിക്കാതെ ചരിത്രമെന്നാല്‍ ഭരണകര്‍ത്താക്കളുടെ, ഭരണപരിഷ്ക്കാരങ്ങളുടെ കഥയായി ഭൂരിപക്ഷവും മനസ്സിലാക്കിപ്പോരുന്നു.

മുഖ്യധാരാചരിത്രത്തിനു പുറത്തുനില്‍ക്കുന്ന സാധാരണക്കാരില്‍ സാധാരണക്കാരന്റെ അനുഭവങ്ങള്‍ ചരിത്രപുസ്തകങ്ങളില്‍ ഇന്നും വലിയ ഇടം നേടിയിട്ടില്ല. എന്നാല്‍, അക്കാദമിക് ചരിത്രരചന പലപ്പോഴും പറയാതെ പോകുന്ന ചരിത്രത്തിന്റെ മറുവശം നോവലുകളും, സിനിമകളുമൊക്കെയാണ് പറയുന്നത്. ആഴത്തില്‍ ഗവേഷണവും വായനയും നടത്തിയെഴുതുന്ന നോവലുകള്‍ അത് പരാമര്‍ശിക്കുന്ന കാലഘട്ടത്തെ മനസ്സിലാക്കാന്‍ വളരെ ഗൌെരവപൂര്‍വം വായിക്കപ്പെടാറുമുണ്ട്. ചരിത്രചിന്തയില്‍ മലയാള നോവല്‍സാഹിത്യം അത്യാവശ്യം സമ്പന്നവുമാണ്. ദല്‍ഹി’ ഗാഥകളില്‍ എം മുകുന്ദനും ശ്രമിക്കുന്നത് അത് തന്നെയാണ്.

ചരിത്രത്തിലെ ചില ‘പ്രധാന’ മുഹൂര്‍ത്തങ്ങളെ സാധാരണക്കാരന്റെ കണ്ണുകൊണ്ട് നോക്കുന്നതാണ് അടുത്തകാലത്തായി കണ്ടുവരുന്ന ഒരു രീതി. ‘ദല്‍ഹി ഗാഥകള്‍’ ചെയ്യുന്നതും അതുതന്നെ. ദല്‍ഹിയിലേക്ക് കുടിയേറിവന്ന കുറെ സാധാരണ മലയാളികളുടെ ജീവിതത്തില്‍ നിന്നുകൊണ്ട് രണ്ട് ഇന്ത്യ^പാകിസ്ഥാന്‍ യുദ്ധങ്ങളും, ചൈന യുദ്ധവും, അടിയന്തരാവസ്ഥയും, തുടര്‍ന്നുള്ള ചേരികള്‍ ഒഴിപ്പിക്കലും, നിര്‍ബന്ധിത വന്ധ്യംകരണവും, ഇന്ദിര ഗാന്ധി വധവും, സിഖ്് കലാപവും തുടങ്ങി ദില്ലിയുടെ നിയോലിബറല്‍ കാലത്തേക്കുള്ള പരിണാമവും വരെ നോക്കിക്കാണാനാണ് ‘ദല്‍ഹി ഗാഥകള്‍’ ശ്രമിക്കുന്നത്.

മുഖ്യധാരചരിത്രം പറയുന്ന കുറെ സംഭവങ്ങളെ ചുറ്റിപ്പറ്റി, ദല്‍ഹിയില്‍ കുടിയേറി വന്ന കുറെ സാധാരണ മലയാളികളുടെ ജീവിതം മുന്നോട്ടുപോകുന്നു. പത്രപ്രവര്‍ത്തകന്‍ കുഞ്ഞികൃഷ്ണന്‍, ഭാര്യ ലളിത, സെന്‍ട്രല്‍ സെക്രട്ടറിയേറ്റിലെ ഫോര്‍ത്ത്ക്ലാസ്സ് ജീവനക്കാരി ദേവി (ഒരു ഇടതുപക്ഷ വിപ്ലവകാരിയുടെ വിധവ), മക്കള്‍ സെന്റ് സ്റീഫന്‍ കോളെജിലെ വിദ്യാര്‍ഥിയായ സത്യനാഥന്‍, കാണാതാവുന്ന സഹോദരി വിദ്യ, ജെഎന്‍യുവില്‍ പഠിക്കാന്‍ വന്ന് സിഗരറ്റുവലി, മദ്യപാനം തുടങ്ങിയവ ശീലമാക്കിയ നാട്ടിലെ നക്സല്‍ വിപ്ലവകാരിയുടെ മകള്‍ ജാനകിക്കുട്ടി (സക്കറിയ പണ്ട് പറഞ്ഞപോലെ ജാനകിക്കുട്ടിക്കും ജെഎന്‍യുവില്‍ ചേര്‍ന്നതോടെ വിവാഹം എന്ന പ്രസ്ഥാനത്തില്‍ വിശ്വാസം നഷ്ടപ്പെടുന്നുണ്ട്!), അരാജകവാദിയായ ചിത്രകാരന്‍ നെന്മണ്ട വാസവപണിക്കര്‍ (ഹിപ്പി കാലം ഓര്‍ക്കുക), സിപിയിലെ ഒരു സാധാരണ ഹോട്ടലില്‍ കാബറെ നര്‍ത്തകിയും കോള്‍ ഗേളുമായ റോസിലി (റോസക്കുട്ടിയെന്നു നാട്ടിലെ പേര്‍), ദാസപ്പന്‍ എന്ന ബാര്‍ബര്‍, പലവിധ ജോലികള്‍ ചെയ്തുവരുന്ന കഥയിലെ കേന്ദ്രകഥാപാത്രവും രഹസ്യമായി നോവലെഴുതുന്നയാളുമായ സഹദേവന്‍ തുടങ്ങി കുറെ ആളുകളുടെ ജീവിതത്തില്‍ 1959 തുടങ്ങിയുള്ള ദില്ലിയില്‍ നടന്ന ചരിത്രസംഭവങ്ങള്‍ പ്രതിഫലിക്കുന്നതാണ് നോവലിന്റെ ഇതിവൃത്തമെന്നു ചുരുക്കിപ്പറയാം. ഒപ്പം നഗരത്തില്‍ അന്നും ഇന്നുമുള്ള കൊടും ദാരിദ്യ്രത്തിന്റെ ചിത്രം കൂടി നോവലിസ്റു വരച്ചിടുന്നു.

 

ചരിത്രവുമായി മുഖാമുഖം
ഈ നഗരത്തിന്റെ ചരിത്രത്തോട് കഥയും കഥാപാത്രങ്ങളും സംവദിക്കുന്നു എന്ന തോന്നല്‍ കഥയിലുടനീളം കാണാം. എന്നാല്‍, മുഖ്യധാര ചരിത്രം പറയുന്ന ഉപരിപ്ലവതക്കപ്പുറം പോകാന്‍ ഈ നോവല്‍ ശ്രമിക്കുന്നതായി തോന്നുന്നില്ല. സിവില്‍ സര്‍വീസ് പോലുള്ള സര്‍ക്കാര്‍ പരീക്ഷകള്‍ക്ക് തയ്യാറെടുക്കുന്നവര്‍ ‘ദല്‍ഹി ഗാഥ’ വായിച്ചാല്‍ നന്നായിരിക്കും. അല്ലെങ്കില്‍ പോള്‍ ബ്രാസ്സിന്റെ Politics of India Since Independence, ബിപന്‍ ചന്ദ്രയുടെ India Since Independence തുടങ്ങിയ പുസ്തകങ്ങള്‍ വായിച്ചാല്‍ മതിയാകും, നോവല്‍ പരാമര്‍ശിക്കുന്ന ചരിത്രസംഭവങ്ങളുടെ കൂടുതല്‍ വിവരങ്ങള്‍ മനസ്സിലാക്കാന്‍! സഹദേവന്‍ എന്ന കേന്ദ്രകഥാപാത്രത്തിന്റെ പരിപാടിതന്നെ മുഖ്യധാര ചരിത്രകാരന്മാര്‍ പിന്നീട് എഴുതിവെച്ച കാര്യങ്ങള്‍ ഒരു ദൃക്സാക്ഷി വിവരണംപോലെ കാണുക എന്നതാണ്. ചില ഉദാഹരങ്ങള്‍ നോക്കുക:

സഹദേവന്‍ കണ്ട ഇന്തോചീന യുദ്ധം: ചൈന ഇന്ത്യയെ ചതിച്ചു എന്നറിഞ്ഞു ഹൃദയം തകര്‍ന്നു മരിക്കുന്ന ശ്രീധരനുണ്ണിയെന്ന ഇടതുപക്ഷവിപ്ലവകാരി സുഹൃത്തിന്റെ വീട്ടില്‍നിന്ന് സഹദേവന്‍ സ്വയം ചോദിക്കുന്നു: കോമ്റേഡ് ചൌ എന്‍ലായി, നീയെന്തിന് ഈ കടുംകൈ ചെയ്തു? ഞങ്ങള്‍ക്ക് വിളിച്ചാലും വിളിച്ചാലും തീരാത്തത്ര ദൈവങ്ങളുണ്ട്……അവരാരുടെയും ചിത്രങ്ങള്‍ ചുമരില്‍ വയ്ക്കാതെ നിന്റെ പടമാണ് ശ്രീധരനുണ്ണി ഇത്രയും കാലം അവിടെ ചില്ലിട്ടു തൂക്കിയത്. എന്നിട്ടും നീ ശ്രീധരനുണ്ണിയെ ചതിച്ചു. എന്തിനു ചൌഎന്‍ലായി? അങ്ങനെ സ്വയം സംസാരിച്ചശേഷം സഹദേവന്‍ ഒരു നിമിഷം ആ ഫോട്ടോവിന് മുന്‍പില്‍ നിശബ്ദനായി നിന്നു’. (പുറം 1819)

അടിയന്തരാവസ്ഥയിലെ സഹദേവന്‍: “ജങ്പുരയിലെ സഹദേവന്റെ മുറിയുടെ ചുമരില്‍ ജയപ്രകാശ് നാരായണന്റെ ചില്ലിട്ട ഒരു ഫോട്ടോ വെച്ചിട്ടുണ്ട്. അതവിടെ വെയ്ക്കുമ്പോള്‍ അയാള്‍ ജെ.പിയെ നേരില്‍ കണ്ടിരുന്നില്ല. അതിനുശേഷം രണ്ടു തവണ സഹദേവന്‍ ജയപ്രകാശ് നാരായണന്റെ സാന്നിധ്യം അറിഞ്ഞു. അദേഹത്തെ നേരിട്ട് കണ്ടു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശബ്ദംകേട്ടു…..ആവേശത്തോടെയാണ് സുഹൃത്തുക്കളോട് അയാള്‍ ആ അനുഭവത്തെക്കുറിച്ച് പറഞ്ഞത്. (പുറം 303)

സഹദേവന്റെ ദല്‍ഹി ജീവിതം മിക്കപ്പോഴും ഇങ്ങനെയാണ്. ഹിന്‍ഡന്‍ എയര്‍ബയ്സില്‍ നിന്ന് ഒരു പോര്‍വിമാനം പറന്നുയരുമ്പോള്‍ത്തന്നെ ‘രണ്ടാം ഇന്തോപാക്’ യുദ്ധം തുടങ്ങിയെന്നു ഗണിച്ചറിയുന്ന തരത്തിലുള്ള ദീര്‍ഘവീക്ഷണമാണ് സഹദേവനുള്ളത്. അടിയന്തരാവസ്ഥ പ്രഖ്യാപിക്കുന്നതിനു തലേരാത്രി തന്റെ സംസാരശേഷി നഷ്ടപ്പെടുന്നതായി സഹദേവന്‍ സ്വപ്നം കാണുന്നു. സഹദേവന്റെ ദുസ്വപ്നത്തിലൂടെ അടിയന്തരാവസ്ഥയും തുടങ്ങുന്നു. അങ്ങനെ എല്ലാ ചരിത്രസംഭവങ്ങളുടെയും causes-course-consequences തുടങ്ങി, എന്തിനധികം, പതിറ്റാണ്ടുകള്‍ക്ക് ശേഷം ആ സംഭവത്തിനു ചരിത്രകാരന്മാരിടാന്‍ പോകുന്ന പേരുവരെ സഹദേവനറിയാം. അതെല്ലാം സംഭവം നടക്കുന്ന മുറക്ക് നോവല്‍ രൂപത്തില്‍ അന്നന്ന് എഴുതിയും വെയ്ക്കും.

സഹദേവനെപ്പോലെ തന്നെ ഒരു ചരിത്രസംഭവത്തില്‍ നിന്ന് മറ്റൊന്നിലേക്ക് കഴിവതും വേഗം ഓടിയെത്തേണ്ടതുള്ളതുകൊണ്ട് കുഞ്ഞികൃഷ്ണന്‍ മാഷിനും, സത്യനാഥനുമെല്ലാം അവരുടെ സ്വന്തമായ ജീവിതവും അനുഭവങ്ങളും ഇല്ലാതാവുന്നു. അവരുടെ അനുഭവങ്ങളില്‍ പലതും അവര്‍ ബിബിസി റേഡിയോവില്‍ നിന്നോ, പത്രങ്ങളില്‍ നിന്നോ അറിയുന്നു. പത്രം കിട്ടിയില്ല എങ്കില്‍ ഇവര്‍ക്കൊന്നും പട്ടിണിയല്ലാതെ വേറെ ഒന്നും ജീവിതാനുഭവമായില്ല. റോസിലി, ലളിത, ദേവി എന്നിവര്‍ പത്രവായന ഇല്ലാത്തവരും സ്ത്രീകളുമായതുകൊണ്ടുമായിരിക്കണം ചരിത്രത്തില്‍ അത്ര ശ്രദ്ധിക്കുന്നില്ല. എന്തു സംഭവിക്കുന്നുവെന്ന് കാര്യമായി മനസ്സിലാകാതെ എല്ലാം കരഞ്ഞുകൊണ്ടും അല്ലാതെയും അനുഭവിക്കുന്നവരാണ് ഈ പാവം സ്ത്രീകള്‍. ഭര്‍ത്താവ് വിപ്ലവകാരിയാണെങ്കില്‍ അവര്‍ ഭിത്തിയില്‍ തൂക്കിയിട്ട മാവോ, എകെജി, കൃഷണപിള്ള, ഇഎംഎസ്സ് തുടങ്ങിയവരുടെ ഫോട്ടോകള്‍ ഏതു വെല്ലുവിളി വന്നാലും സംരക്ഷിക്കുക എന്നതാണ് സ്ത്രീകളുടെ ജന്മലക്ഷ്യം.

 

ദല്‍ഹിയിലെ മഴ: ഫോട്ടോ: രഘു റായ്

 

പാട്ടിനൊപ്പം പാവകള്‍
സ്വതന്ത്ര ഇന്ത്യയുടെ കോണ്‍ഗ്രസ് നിര്‍മ്മിത ചരിത്രത്തില്‍ ജീവിച്ചുതീര്‍ക്കാന്‍ വേണ്ടിയാണ് നോവലിലെ കഥാപാത്രങ്ങള്‍ ജനിക്കുന്നത്. മൊറാര്‍ജി ദേശായി, ചരണ്‍ സിങ് തുടങ്ങിയവരുടെ കാലത്തില്‍ തൊടാതെ കഥാപാത്രങ്ങള്‍ അടിയന്തരാവസ്ഥയില്‍ നിന്നു നേരെ ഇന്ദിരഗാന്ധി വധത്തിലേക്ക് ചാടുന്നു (ഒരു പക്ഷെ അവരുടെ കാലത്തെ നഗരത്തിനു ചരിത്രമുണ്ടാകില്ല!). ഉത്തംസിംഗ് സിഖു കലാപത്തില്‍ കൊല്ലപ്പെടുമെന്ന് 1970കളിലെ കഥ പറയുംമ്പോള്‍ത്തന്നെ വായനക്കാര്‍ക്ക് മനസ്സിലാകും. കുഞ്ഞികൃഷ്ണന്‍ മാഷ് എന്ന പത്രപ്രവര്‍ത്തകന്‍ അനാദികാലം തൊട്ടേ അടിയന്തരാവസ്ഥയില്‍ ജയിലില്‍പോകേണ്ടാവനാണെന്ന് തീരുമാനിക്കപ്പെട്ടു വായനക്കാരെ വീര്‍പ്പുമുട്ടിക്കുന്നു. ദാസപ്പന്‍ എന്ന വഴിയോര ബാര്‍ബര്‍ അടിയന്തരാവസ്ഥയില്‍ സഞ്ജയ് ഗാന്ധിയാല്‍ കുടിയൊഴിപ്പിക്കപ്പെടുക എന്ന ജന്മനിയോഗം പൂര്‍ത്തിയാക്കാന്‍ വേണ്ടി കേരളത്തില്‍ പോകാതെ ഡല്‍ഹിയില്‍ കാത്തുകെട്ടികിടക്കുന്നു (അല്ലെങ്കില്‍ ദാസപ്പന്‍ ഡല്‍ഹിയില്‍ നില്‍ക്കുന്നതിന്റെ കാരണം കഥാകാരനുതന്നെ മനസ്സിലാകുന്നില്ല).

സത്യനാഥന്‍ സ്കൂളില്‍ പഠിക്കുന്ന കാലത്ത് അവന്റെ ലിംഗത്തെപ്പറ്റി വിവരിക്കുന്നിടത്ത് യുവാവാകുംമ്പോള്‍ വാസക്ടമി ചെയ്യാനുള്ള മുഖവുരയാണെന്ന തിരിച്ചറിവ് വായനയിലുടനീളം മനസ്സ് വിഷമിപ്പിക്കും. വാസു സിക്കുകലാപത്തില്‍ കൊല്ലപ്പെടാന്‍ വേണ്ടി സിഖുകാരെപ്പോലെ മുടിയും താടിയും നീട്ടി ഷാംപൂ ഇട്ടു മിനുക്കി നടക്കുന്നു. പറഞ്ഞുവന്നത് മുഖ്യധാര ചരിത്രത്തിനൊപ്പിച്ച് കഥാപാത്രങ്ങളെ ഉണ്ടാക്കിവെച്ചാല്‍ അതിനു ജീവനുണ്ടാകില്ല. പാട്ടിനൊപ്പം ചലിക്കുന്ന പാവകള്‍ പോലെയാകും അവരെല്ലാം. ഓര്‍ക്കുക, സീവിയുടെ ചന്ത്രക്കാറനെപ്പോലുള്ള അതിശക്തരായ കഥാപാത്രങ്ങള്‍ മലയാളിയുടെ മനസ്സില്‍ ഇന്നും പച്ചപിടിച്ചു നില്‍ക്കുന്നുണ്ട്. അവരിലൂടെ ചരിത്രത്തിന്റെ ഏടുകള്‍ ആളുകള്‍ ഓര്‍ക്കുന്നുമുണ്ട്. സഹദേവന്‍ ഒരു ജീവിതം മുഴുവന്‍ എടുത്തെഴുതിയ ദല്‍ഹി ഗാഥകള്‍ മയ്യഴിയുടെ മഹാനായ കഥാകാരന്റെ പേരില്‍ പ്രകാശനം നടത്താന്‍ ആഗ്രഹിക്കുന്ന അവസാനരംഗം വരുമ്പോള്‍ മാത്രമാണ് നോവലിന്റെ സിവില്‍ സര്‍വീസ് പരീക്ഷക്കാര്‍ക്ക് വേണ്ടിയുള്ള മുഖ്യധാര ചരിത്രവിജ്ഞാനത്തിനു വെളിയില്‍ വന്നു വായനക്കാര്‍ ഒന്ന് ഞെട്ടുന്നത്.

കൃത്യതയുടെ തോരണങ്ങള്‍
ഈ നോവലിന്റെ ശക്തി എന്ന് പറയുന്നതും ചരിത്ര വസ്തുതകളിലെ കൃത്യത നിലനിറുത്തി എന്നതാണ്. മദ്രാസ് വഴിയുള്ള കല്‍ക്കരി തീവണ്ടിയാത്രയില്‍നിന്നും കേരളത്തിലേക്ക് നേരിട്ടുള്ള പെട്രോളിയം വണ്ടികളിലേക്കും, കുതിരവണ്ടികളുടെ കാലത്ത് നിന്നും ഓട്ടോറിക്ഷകളുടെ കാലത്തേക്കും കട്ടന്‍ ചായയില്‍ നിന്നും പെപ്സിയിലെക്കും നഗരം മാറുന്നത് നോവല്‍ കൃത്യമായി അളന്നെടുക്കുന്നുണ്ട്. സോപ്പ്, ചീപ്പ്, കണ്ണാടി തുടങ്ങിയവയുടെ അതാതുകാലത്തെ പേരും നിറവുമെല്ലാം അണുവിട തെറ്റാതെ നോവലില്‍കാണാം. ഒപ്പം, ഗ്രാമങ്ങള്‍ ദല്‍ഹിയെന്ന നഗരത്തില്‍ അലിഞ്ഞുചേരുന്നതും ചെറുതായി പരാമര്‍ശിക്കുന്നു.

പക്ഷെ, ഈ അലിഞ്ഞുചേരലിന്റെ ഭാഗമായി മയൂര്‍വിഹാറില്‍ നിന്നും, പാലത്ത് നിന്നും, നെഹ്റു പ്ലേസില്‍ നിന്നുമെല്ലാംകുടിയിറക്കപ്പെട്ട ഗ്രാമീണര്‍ക്ക് എന്തുപറ്റിയെന്ന് അതുവരെ അവരുടെ ദാരിദ്യ്രമോര്‍ത്തു വേദനിക്കുന്ന സഹദേവന്‍ ആലോചിക്കുന്നതേയില്ല. ഒരു പക്ഷെ അപ്പോഴേക്കും അയാള്‍ക്ക് അടുത്ത സിവില്‍ സര്‍വീസ് ചരിത്രപാഠത്തിനു സാക്ഷിയാകാന്‍ സമയമായിട്ടുണ്ടാവണം. ഹിന്ദി പ്രയോഗങ്ങള്‍ക്കും, ഉത്തരേന്ത്യന്‍ ഭക്ഷണസാധനങ്ങളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരണങ്ങള്‍ക്കും, റോഡുകളുടെയും തെരുവുകളുടെയും സ്ഥപനങ്ങളുടെയും പേരുകള്‍ക്കും പുറംകാഴ്ചയുടെ വിവരണങ്ങള്‍ക്കുമപ്പുറം, നഗരത്തിന്റെ ജീവിതത്തിനുള്ളിലേക്ക് ആഴ്ന്നുചെല്ലാന്‍ കാര്യമായ ശ്രമമൊന്നും നോവല്‍ നടത്തുന്നില്ല. മുഖ്യധാര ചരിത്രത്തിന്റെ അച്ചിലിടാതെ നഗരവാസികളുടെ, അവരുടെ കഷ്ടപ്പാടിന്റെ, ദാരിദ്യ്രത്തിന്റെ കഥ പറയുന്നതെങ്ങനെ എന്നറിയാന്‍ ഏറെ ദൂരെയൊന്നും പോവേണ്ടതില്ല. പോഞ്ഞിക്കര റാഫിയുടെ കൊച്ചിയുടെ പശ്ചാത്തലത്തിലുള്ള ചെറുനോവലുകള്‍ വായിച്ചാല്‍ മതിയാകും.

 

ഫോട്ടോ: രഘു റായ്

 

നോവല്‍ചുവരിലെ ഛായാചിത്രങ്ങള്‍
ഒരു ദല്‍ഹി മലയാളിക്ക് ഈ നോവലില്‍ പറയുന്ന സ്ഥലപ്പേര് കേട്ടാല്‍, അല്ലങ്കില്‍ ഏതെങ്കിലും ഹിന്ദിവാക്ക് കേട്ടാല്‍ പറയാന്‍ ഉദ്ദേശിക്കുന്ന കാര്യങ്ങള്‍ ഊഹിച്ചെടുക്കാന്‍ പറ്റിയേക്കും. പക്ഷെ, നോവല്‍ എഴുതിയത് ദല്‍ഹി മലയാളികള്‍ മാത്രം വായിക്കാനല്ലല്ലോ. ഇന്ത്യാഗേറ്റും, രാഷ്ട്രപതി ഭവനും ടിവിയിലും പത്രത്തിലും എല്ലാവരും കണ്ടിട്ടുണ്ട്. പക്ഷെ അതിനപ്പുറത്തുള്ള ദല്‍ഹിയെപ്പറ്റി ആളുകള്‍ക്ക് പറഞ്ഞുതന്നെ കൊടുക്കണം. അതിന് ഈ പാവം കഥാപാത്രങ്ങള്‍ നെഹ്രുവിനെയും, ഇന്ദിരയെയും, ജയപ്രകാശ് നാരായണനെയും കണ്ടതുകൊണ്ടോ, എകെജിയുടെയും ഇഎംഎസ്സിന്റെയും, പടം ഭിത്തിയില്‍ തൂക്കി ഒരു എഫകട് വരുത്തിയത് കൊണ്ടോ പറ്റുമെന്ന് തോന്നുന്നില്ല. എഴുതി നന്നാക്കാമായിരുന്ന ഒരു കഥാതന്തു ഈ നോവലിനുണ്ട്. അതുമാത്രമാണ് ഈ പുസ്തകം വായിച്ചുതീര്‍ക്കാന്‍ ആളുകള്‍ക്ക് നല്‍കുന്ന ഒരേയൊരു പ്രേരണ.

ഉത്തരകേരളത്തിലെ കമ്യൂണിസ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തെപ്പറ്റിയാണ് മയ്യഴിയുടെ കഥാകാരന്റെ അടുത്ത നോവല്‍ എന്ന് പത്രത്തില്‍ വായിച്ചു. അത് ഒരു ജനതയുടെ ചരിത്രമാണെന്നു നോവലിസ്റ്റ് മനസ്സിലാക്കിയിട്ടുണ്ട് എന്ന് വിശ്വസിക്കാന്‍ തന്നെയാണ് എന്നിട്ടും എനിക്കിഷ്ടം.

ഡല്‍ഹി: പുതയ്ക്കാന്‍ ഇനി മരണം ബാക്കി

ഭരണവര്‍ഗത്തിനു തീരെ താല്പര്യമില്ലാത്ത മൂന്ന് വാക്കുകളാണ് ഡല്‍ഹിയുടെ തണുപ്പ് ചിത്രം വരക്കുന്നത്; ആഹാരം വസ്ത്രം, പാര്‍പ്പിടം. ഇവിടെ ഈ പറഞ്ഞുപഴകിയ വാക്കുകള്‍ ഒരു മനുഷ്യന്റെ തണുത്തുമരിക്കാതിരിക്കാനുള്ള അവകാശം കൂടിയാണ്. ഈ നഗരം ഉള്ളവനെയും ഇല്ലാത്തവനെയും വേര്‍തിരിക്കുന്നത് ഒരു തണുപ്പോടുകൂടിയാണ്. തണുപ്പ് കൊണ്ട് ആരും മരിക്കാന്‍ പാടില്ല എന്ന് രാജ്യത്തിന്റെ പരമോന്നത ന്യായപീഠം നഗരത്തിന്റെ ഭരണാധികാരികള്‍ക്ക് കര്‍ശന നിര്‍ദേശം നല്‍കേണ്ടിവരുന്നത് ദയനീയമാണ്. അത് കേട്ടിട്ടാണോ എന്നറിയില്ല, വീടില്ലാത്ത തെരുവ്- ചേരി നിവാസികള്‍ക്ക് ഈ നഗരത്തിന്റെ ഭരണാധികാരികള്‍ കമ്പിളിപ്പുതപ്പിനു പകരം നല്‍കുന്നത് ബബിള്‍ റാപ്പര്‍ എന്ന, ടിവിയും മറ്റും പൊതിഞ്ഞുവരുന്ന, പ്ലാസ്റിക് കൂടാണ്. നഗരത്തില്‍ മേല്‍പ്പാലങ്ങള്‍ പണിതുകയറ്റുന്ന കാര്യത്തില്‍ കാണിക്കുന്നതിന്റെ നൂറിലൊന്നു ശുഷ്കാന്തി വീടില്ലാത്തവര്‍ക്ക് രാത്രിസത്രങ്ങള്‍ പണിയുന്ന കാര്യം വരുമ്പോള്‍ ഒരു മേയറും, മുഖ്യമന്ത്രിയും ഈ നഗരത്തില്‍ കാണിക്കാറില്ല. -ഉത്തരേന്ത്യന്‍ കൊടുംശൈത്യം 131 ജീവനുകള്‍ കവര്‍ന്ന വാര്‍ത്തകള്‍ക്കിടെ, ഡല്‍ഹിയും മൃതശൈത്യവും തമ്മിലുള്ള വിചിത്ര ബന്ധങ്ങള്‍ വകഞ്ഞെടുക്കുന്നു, ജസ്റ്റിന്‍ മാത്യു

photo courtesy: Kevin Frayer

ഡല്‍ഹി കമ്പിളിപ്പുതപ്പിലേക്ക് ഉള്‍വലിയുന്ന കാലമാണിത്. മഞ്ഞുമൂടിയ വഴികളും, കനത്ത മൂടല്‍ മഞ്ഞില്‍ വൈകിയോടുന്ന തീവണ്ടികളും, വഴിയരുകില്‍ വട്ടംകൂടിയിരുന്നു തീ കായുന്ന ജനവും, മുണ്ടും ഷര്‍ട്ടും മീതെ കമ്പിളിക്കുപ്പായവുമിട്ട് പാര്‍ലമെന്റിന്റെ ശൈത്യകാലസമ്മേളനത്തിനെത്തുന്ന മലയാളി എംപിമാരും, ചൂടുചായയില്‍ കൈയമര്‍ത്തിപ്പിടിച്ചു ഓഫിസിലേക്ക് ബസ് കാത്തു നില്‍ക്കുന്നവരുമൊക്കെ ഈ നഗരത്തിന്റെ ശൈത്യകാലകാഴ്ച്ചകളാണ്. അമ്പതു ഡിഗ്രി ചൂടില്‍ നിന്ന് പൂജ്യത്തിലേക്ക് ജീവിതം കൂപ്പുകുത്തുന്ന മാറിമറിയലാണ് ഉത്തരേന്ത്യന്‍ ശൈത്യം. ആഹാരരീതികളും, വസ്ത്രരീതികളുമൊക്കെ മാറ്റി, സന്നാഹങ്ങള്‍ ഒരുക്കി തണുപ്പിനെതിരെ ഒരു യുദ്ധ പ്രഖ്യാപനം.

അവരുടെ തണുപ്പുനാളുകള്‍
മമ്മൂട്ടിയുടെ കഥാപാത്രം പറയുന്ന പഴയ ഒരു ഡയലോഗ് പോലെയാണ് തണുപ്പത്തു ഡല്‍ഹി ജീവിതം. ക്രിസ്മസ് വിളക്കുകളും, ഭംഗിയുള്ള കമ്പിളിക്കുപ്പായങ്ങളും, നെരിപ്പോടുകളും, റൂം ഹീറ്ററുകളും, ചൂടുള്ള റൊട്ടിയും ദാലും, ഉണങ്ങിയെടുത്ത പഴങ്ങളുമൊന്നുമല്ല ഉത്തരേന്ത്യന്‍ ശൈത്യം. താപനില പൂജ്യത്തിലേക്ക് താഴുമ്പോള്‍ വഴിയോരങ്ങളിലെ ചേരികളിലും തെരുവിലും ജീവിതം നയിക്കേണ്ടിവരുന്ന ഈ നഗരത്തിലെ പകുതിയിലധികം വരുന്ന ജനങ്ങളുടെ ജീവിക്കാനുള്ള അവകാശം ഇല്ലാതാവുന്നതാണ് ശൈത്യം. വളര്‍ത്തുപട്ടിക്കു വേണ്ടി ആയിരങ്ങള്‍ മുടക്കി തണുപ്പ് കുപ്പായങ്ങള്‍ വാങ്ങുന്നവരുടെ നഗരത്തില്‍ത്തന്നെയാണ് ഒരു മുഷിഞ്ഞ കമ്പിളിപ്പുതപ്പിനു വേണ്ടി കൂട്ടുകാരനെ കൊല്ലേണ്ടി വരുന്നത്. കോമണ്‍വെല്‍ത്ത് കായികമേള നടക്കുമ്പോള്‍ നഗരം സുന്ദരമാക്കാന്‍ ചേരിനിവാസികളെ ഇറക്കിവിട്ടത് ഡിസംബര്‍-ജനുവരിയിലെ കൊടും തണുപ്പിലേക്കായിരുന്നു. നഗരം അന്‍പതും അറുപതും നിലകളിളിലേക്ക് കെട്ടിപ്പൊക്കുമ്പോള്‍ നൂറുരൂപയില്‍ താഴെ ദിവസ വേതനത്തിന് അത് പണിതുയര്‍ത്തിയവര്‍ വഴിവക്കില്‍ തണുത്തുമരിക്കുന്നു. കൊടുചൂടില്‍ വീടില്ലാത്തവന് തണലാകുന്ന മേല്‍പ്പാലങ്ങള്‍ ശൈത്യകാലത്ത് ഒരു മഞ്ഞുപാളിപോലെ തണുത്തുറയും. അസ്ഥി തുളക്കുന്ന തണുപ്പിനെതിരെയാണ് എട്ടുവയസ്സുകാരന്‍ രാമു അതിനടിയിലിരുന്നു ബീഡി വലിച്ചുതള്ളുന്നത്. മൂക്കിലേക്ക് ആഞ്ഞുവലിച്ചു ഷൂപോളിഷാണ് അവന്റെ സ്വെറ്ററും ജാക്കറ്റും.

ഇന്ത്യ സൂപ്പര്‍ പവറായിക്കൊണ്ടിരിക്കുമ്പോള്‍ നമ്മുടെ ഭരണവര്‍ഗത്തിനു തീരെ താല്പര്യമില്ലാത്ത മൂന്ന് വാക്കുകളാണ് ഡല്‍ഹിയുടെ തണുപ്പ് ചിത്രം വരക്കുന്നത്; ആഹാരം വസ്ത്രം, പാര്‍പ്പിടം. ഇവിടെ ഈ പറഞ്ഞുപഴകിയ വാക്കുകള്‍ ഒരു മനുഷ്യന്റെ തണുത്തുമരിക്കാതിരിക്കാനുള്ള അവകാശം കൂടിയാണ്. ദാരിദ്യ്രത്തിനു രേഖവരയ്ക്കുന്ന മന്‍മോഹന്‍-മൊണ്ടേഗുമാര്‍ കാണാത്ത ഒരു മരവിപ്പ് ഈ വാക്കുകള്‍ക്കുണ്ട്. കാരണം, ഈ നഗരം ഉള്ളവനെയും ഇല്ലാത്തവനെയും വേര്‍തിരിക്കുന്നത് ഒരു തണുപ്പോടുകൂടിയാണ്. തണുപ്പ് കൊണ്ട് ആരും മരിക്കാന്‍ പാടില്ല എന്ന് രാജ്യത്തിന്റെ പരമോന്നത ന്യായപീഠം നഗരത്തിന്റെ ഭരണാധികാരികള്‍ക്ക് കര്‍ശന നിര്‍ദേശം നല്‍കേണ്ടിവരുന്നത് ദയനീയമാണ്. അത് കേട്ടിട്ടാണോ എന്നറിയില്ല, വീടില്ലാത്ത തെരുവ്- ചേരി നിവാസികള്‍ക്ക് ഈ നഗരത്തിന്റെ ഭരണാധികാരികള്‍ കമ്പിളിപ്പുതപ്പിനു പകരം നല്‍കുന്നത് ബബിള്‍ റാപ്പര്‍ എന്ന, ടിവിയും മറ്റും പൊതിഞ്ഞുവരുന്ന, പ്ലാസ്റിക് കൂടാണ്. നഗരത്തില്‍ മേല്‍പ്പാലങ്ങള്‍ പണിതുകയറ്റുന്ന കാര്യത്തില്‍ കാണിക്കുന്നതിന്റെ നൂറിലൊന്നു ശുഷ്കാന്തി വീടില്ലാത്തവര്‍ക്ക് രാത്രിസത്രങ്ങള്‍ പണിയുന്ന കാര്യം വരുമ്പോള്‍ ഒരു മേയറും, മുഖ്യമന്ത്രിയും ഈ നഗരത്തില്‍ കാണിക്കാറില്ല. ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ ചെങ്കോട്ടക്ക് ചുറ്റും രാത്രിയിലുള്ളത് ആയുധധാരികളായ പട്ടാളക്കാരല്ല; വീടില്ലാത്ത ആയിരങ്ങളാണ്. ചെങ്കോട്ട അവര്‍ക്ക് അന്യംവന്ന ഒരു മഹാസാമ്രജ്യത്തിന്റെ ചരിത്രമല്ല. മറിച്ച് ചെങ്കല്ലുകള്‍ക്ക് ശീതക്കാറ്റിനെ തടയാനുള്ള കഴിവാണ്.

courtesy: daylife

തണുത്ത ചരിത്രം
ശൈത്യം ഡല്‍ഹിയുടെ വര്‍ത്തമാനത്തില്‍ മാത്രമല്ല, ചരിത്രത്തില്‍ പലയിടങ്ങളിലും ഉറഞ്ഞുകിടക്കുന്നുണ്ട്. 1731ല്‍ കൊടും ശൈത്യവും പ്ലേഗും നഗരത്തെ ഒരുമിച്ചു ബാധിച്ചതായി ചരിത്രരേഖകള്‍ പറയുന്നു. ചെമ്പുപാത്രത്തില്‍ നിറച്ചുവെച്ച വെള്ളം വരെ മഞ്ഞുകട്ടയായി തീര്‍ന്ന ജലരഹിത പ്ലേഗുരാത്രികള്‍. ഗാലിബിന്റെ ഗസലുകളില്‍ കോളറയും കടുത്തപനിയും ബാധിച്ച നഗരചിത്രങ്ങള്‍ കടന്നുവരുന്നുണ്ട്. 1857ലെ കലാപത്തിന്റെ പേരില്‍ നഗരവാസികളെ ബ്രിട്ടിഷ് പട്ടാളം ശിക്ഷിക്കുന്നത് അവരെ ജനുവരിയിലെ കനത്ത തണുപ്പിലേക്ക് കുടിയിറക്കിക്കൊണ്ടായിരുന്നു. നഗരത്തിനു പുറത്തുള്ള ഗ്രാമങ്ങളില്‍ തണുപ്പ് മാറ്റാന്‍ വഴികാണാതെ നഗരവാസികള്‍ മരവിച്ചു മരിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു. ഇത് കലാപത്തിന്റെ അധികമാരും പറയാത്ത ഒരു തണുത്ത ചരിത്രം. പിന്നീട് 1911ല്‍ തലസ്ഥാനം ഡല്‍ഹിയിലേക്ക് പറിച്ചുനടുമ്പോള്‍ ബ്രട്ടിഷുകാര്‍ ഈ തണുപ്പിനെ ഇഷ്ട്പ്പെട്ടിരുന്നു. (അവര്‍ ആകെ വെറുത്തിരുന്നത് ഇന്ത്യയിലെ മനുഷ്യരെയും ഇവിടുത്തെ കൊടും ചൂടിനെയും മാത്രമാകും). തലസ്ഥാനം മാറ്റുന്ന ചടങ്ങ് നടന്നത് തന്നെ ഒരു ഡിസംബര്‍ തണുപ്പിലായിരുന്നു. ഒരു പക്ഷെ ഡല്‍ഹി തലസ്ഥാനമാകാനുള്ള ഒരു പ്രധാന കാരണം അവര്‍ ഇഷ്ടപ്പെടുന്ന തണുപ്പ് തന്നെയാവണം. തണുപ്പുകാലത്ത് ആറുമാസം ഡല്‍ഹിയിലും പിന്നെ ചൂടുകാലത്ത് ആറുമാസത്തേക്ക് ഷിംല എന്ന വേനല്‍ക്കാല സുഖവാസ കേന്ദ്രത്തിലുമായിരുന്നു കോളനിവാഴ്ച്ചക്കാലത്തെ രാജ്യ തലസ്ഥാനം.

illustration: prabha zacharias

വിഭജനവും തണുപ്പും
1947ലെ വിഭജനത്തിനു ശേഷവും തണുപ്പ് ചരിത്രം ആവര്‍ത്തിച്ചു. നാടും വീടും നഷ്ടപ്പെട്ട് ഡല്‍ഹിയിലെ അഭയാര്‍ഥിക്യാമ്പുകളില്‍ എത്തിയവരെ കാത്തിരുന്നത് കൊടും തണുപ്പായിരുന്നു. പുരാന കിലയിലും (പഴയ കോട്ട), കിങ്ങ്സ്വേ ക്യാമ്പിലുമൊക്കെ ജനം തണുത്തു വിറച്ചു. 1971ലെ ഇന്ത്യപാക് യുദ്ധം തുടങ്ങുന്നതും ഒരു ഡിസംബര്‍ തണുപ്പിലായിരുന്നു. ബാബരിപ്പള്ളി പൊളിച്ചുമാറ്റുന്നതും ഒരു തണുത്ത ഡിസംബറില്‍ ആയിരുന്നു. കലാപങ്ങളും യുദ്ധങ്ങളും എന്തുകൊണ്ടോ തണുപ്പിനെ ഇഷ്ടപ്പെട്ടു. എല്ലാ കലാപങ്ങളിലും, യുദ്ധങ്ങളിലും, വിഭജനങ്ങളിലും വീടുവിട്ടിറങ്ങി അഭയാര്‍ഥിയാകേണ്ടി വരുന്നത് സാധാരണക്കാരനാണ്. അവരുടെ കൊടുംതണുപ്പിന്റെ ചരിത്രം മൂടല്‍മഞ്ഞിനപ്പുറം കാണാതെ പോകുന്നു. യൂറോപ്പിലെ ചരിത്രപുസ്തകങ്ങളില്‍ പലതിലും വേനല്‍ക്കാലം, ശൈത്യകാലം എന്നീ വേര്‍തിരിവ് വ്യക്തമായി കാണാം. കാരണം, ചരിത്രം മനുഷ്യന്‍ ജീവിച്ചു തീര്‍ത്ത അനുഭവമാകുമ്പോള്‍ അതില്‍ കാലാവസ്ഥക്കും പ്രാധാന്യമുണ്ട്. എന്തുകൊണ്ടോ നമ്മുടെ ചരിത്രപുസ്തകങ്ങളില്‍ ഈ വേര്‍തിരിവ് അത്ര പ്രധാനമല്ല.. ഒരു പക്ഷെ ഗാന്ധിയും, ജിന്നയും, നെഹറുവും, തിലകനും, റായിയുമൊന്നും കണ്ട തണുപ്പിന് ചരിത്രത്തില്‍ അത്ര പ്രധാന്യമുണ്ടാകില്ല. മാര്‍ച്ച് മാസത്തിലെ ഉപ്പ് സത്യഗ്രഹവും, ഓഗസ്റില്‍ നടന്ന ക്വിറ്റ് ഇന്ത്യ പ്രസ്ഥാനവും ഉത്തരേന്ത്യയിലെ മിതമായ കാലാവസ്ഥയില്‍ നടന്നതായിരുന്നു. ചരിത്രം സാധരണക്കാരനിലേക്ക് ഇറങ്ങുമ്പോഴാണ് അതിനു ചൂടും തണുപ്പുമുണ്ടാകുന്നത് .

ചില വെള്ളപ്പൊക്കങ്ങള്‍ മാറ്റിനിറുത്തിയാല്‍, മിതമായ കാലാവസ്ഥയില്‍, കലാപങ്ങളും, വിഭജനങ്ങളും, പടയോട്ടങ്ങളുമില്ലാതെ നൂറ്റാണ്ടുകളായി കഴിഞ്ഞവരുന്ന നമ്മള്‍ മലയാളികള്‍ക്ക് കാലാവസ്ഥ സാമൂഹപഠനത്തില്‍ അത്ര പ്രധാനമല്ല. ടിവി വാര്‍ത്തകളില്‍ പാര്‍ലമെന്റിന്റെ ശൈത്യകാലസമ്മേളനത്തിനെത്തുന്ന മലയാളി എംപിമാര്‍ ഇടുന്ന കമ്പിളിക്കുപ്പായത്തിലൂടെയാണ് ഉത്തരേന്ത്യന്‍ ശൈത്യം കേരളത്തിലെത്തുന്നത്. നമ്മുടെ എംപിമാര്‍ കൊണാട്ട് പ്ലെസിലോ പഹാഡ് ഗഞ്ചിലോ സഹായികളെ പറഞ്ഞുവിട്ടു വാങ്ങുന്നതാവം അവരുടെ കമ്പിളിക്കുപ്പായങ്ങള്‍.. പാര്‍ലമെന്റിന്റെ സമ്മേളനം കഴിഞ്ഞു തിരികെ കേരളത്തിലെ ഉഷ്ണത്തിലേക്ക് തിരികെ പോകുമ്പോള്‍ അവര്‍ ആ കമ്പിളിക്കുപ്പായങ്ങള്‍ എന്ത് ചെയ്തിട്ടുണ്ടാവും?

ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ ആദ്യദശകത്തില്‍
ഡല്‍ഹിയില്‍ വന്ന
ബ്രിട്ടിഷ് ചരിത്രകാരന്റെ
ശൈത്യകാലക്കുറിപ്പ് :

ഡല്‍ഹിയിലെ ശൈത്യം

ഞാനിത് സ്വപ്നത്തില്‍പോലും ചിന്തിച്ചിട്ടില്ല, എനിക്കിത് താങ്ങാനാവുന്നുമില്ല.. എനിക്ക് തോന്നുന്നത് ഡല്‍ഹിയിലെ തണുപ്പ് പോലെ ലോകത്തില്‍ മറ്റൊന്നും ഇല്ലെന്നാണ്. ഇത് കഠിനമാണെന്നത് മാത്രമല്ല, ഇതിന്റെ സ്വഭാവഗുണം നിങ്ങളെ നിലംപരിശാക്കിക്കളയും.. മറ്റുസ്ഥലങ്ങളിലുള്ള വരണ്ട തണുപ്പ് ഉത്സാഹവും ഉന്മേഷവും ഇളക്കിവിടുന്ന തരത്തിലുള്ളതാണ്. എന്നാല്‍ ഇതൊരുതരം മരിച്ച തണുപ്പാണ്, നിങ്ങളെ അത് ഈര്‍പ്പമുള്ള ഒരു ശവമാക്കിമാറ്റും. അത് എല്ലായിടത്തും നുഴഞ്ഞുകയറും; ഏറ്റവും കട്ടിയേറിയ ഓവര്‍ക്കോട്ടിനുപോലും അതിനെ തടഞ്ഞുനിറുത്താനാകില്ല.. രാവിലെ പത്തുമണിമുതല്‍ അഞ്ചുമണിവരെയാണ് ഞാന്‍ ജീവിക്കുക; അപ്പോഴത്തെ കാലാവസ്ഥ ആനന്ദകരമാണ്. അപ്പോള്‍ ഞാന്‍ ചുറ്റും കറങ്ങിനടന്നു കാഴ്ചകള്‍ കാണുന്ന സമയമാണ്; എന്നാല്‍ ഞാന്‍ രാത്രി എഴുതാനിരിക്കുമ്പോഴാവട്ടെ,, എന്റെ തലച്ചോറ് ഉറഞ്ഞുപോകുന്നു. അത് പണിയെടുക്കാന്‍ വിസമ്മതിക്കുന്നു, എന്റെ കൈ പേന പിടിക്കാന്‍ മടിക്കുന്നു. ഞാന്‍ എന്റെ അവസാനത്തെ കത്ത് എങ്ങനെയെഴുതിയെന്നറിയാമോ? എന്റെ ജോലിക്കാരന്‍ മേശയില്‍ ഒരു പാത്രത്തില്‍ ചൂടുവെള്ളം നിറച്ചുകൊണ്ടേയിരുന്നു, ഓരോ വരി എഴുതിക്കഴിയുമ്പോഴും ഞാന്‍ എന്റെ വിരലിനെ ചൂടുവെള്ളത്തില്‍ മുക്കി. ഇത്തരം സാഹചര്യങ്ങളില്‍ ഞാന്‍ എങ്ങനെ എഴുതും? എന്നിട്ടിതാണോ നിങ്ങളുടെ പവിഴ തീരം? ഇംഗ്ലീഷ് ശൈത്യത്തെപ്പറ്റി ഞാന്‍ മേലില്‍ പരാതിപറയില്ല. (190-203)
LOVAT FRASER

(സ്കെച്ചും വിവര്‍ത്തനവും : പ്രഭ സക്കറിയാസ്)

(Published in Naalaamidam Portal) 

ആരുടെ തോന്നലാണ് ഡല്‍ഹി?

ന്യൂ ഡല്‍ഹിയുടെ നൂറുവര്‍ഷങ്ങള്‍ എന്നൊക്കെ പറയുന്നതില്‍ വലിയ സംഗതിയൊന്നുമില്ല. കാരണം നൂറ്റാണ്ടുകള്‍ പഴക്കമുള്ള പല ചെറു ചരിത്രനഗരങ്ങള്‍ കൂടിച്ചേര്‍ന്നാണ് ഒരു വലിയ ഡല്‍ഹിയുണ്ടാവുന്നത്. ഇതിഹാസങ്ങളിലെ ഇന്ദ്രപ്രസ്ഥം ഡല്‍ഹിയിലെ ഒരു പഴയ കോട്ടയാണ് എന്ന് പറയുന്നിടത്ത് തുടങ്ങുന്നു ഈ നഗരത്തിന്റെ ചരിത്രം. പിന്നീടിങ്ങോട്ട് നിരവധി രാജവംശങ്ങളുടെ ഭരണകേന്ദ്രമായിരുന്നു ഈ നഗരം. ബ്രിട്ടിഷുകാരുടെ നഗരം അതിനോടുള്ള ഒരു കൂട്ടിച്ചേര്‍ക്കല്‍ മാത്രമായിരുന്നു-ജസ്റ്റിന്‍ മാത്യു എഴുതുന്നു

'Romancing on the Delhi-Road\painting by rohit sharma

നൂറു വര്‍ഷങ്ങള്‍ക്കു മുന്‍പ് ഒരു ഡിസംബര്‍ പന്ത്രണ്ടിനാണ് അന്ന് ഇന്ത്യ വാണ കൊളോണിയല്‍ തമ്പുരാക്കന്‍മാര്‍ കല്‍ക്കട്ടയെന്ന തുറമുഖനഗരത്തില്‍ നിന്ന് ഉത്തരേന്ത്യന്‍ മണ്ണിലേക്ക് തലസ്ഥാനം പറിച്ചുനടാനുള്ള നടപടികള്‍ തുടങ്ങിയത്. ഡല്‍ഹിയായിരുന്നു അവരുടെ മനസ്സില്‍. ഒരുപാട് രാജവംശങ്ങളുടെയും, അധികാര കൈമാറ്റങ്ങളുടേയും, കലാപങ്ങളുടേയും, സ്വപനങ്ങളുടെയും മണ്ണിലേക്ക് തലസ്ഥാനത്തെ പറിച്ചുനടാനുള്ള ബ്രിട്ടിഷുകാരുടെ തീരുമാനം അത്ര ആകസ്മികമാണെന്ന് പറയാന്‍ കഴിയില്ല. അവര്‍ ഈ തീരുമാനത്തെ ആയിരംവട്ടം തിരിച്ചും മറിച്ചും ആലോചിച്ചിരുന്നു. എന്നുവേണം മനസ്സിലാക്കാന്‍. ഡല്‍ഹി എന്നു പറയുന്നത് അങ്ങനെ ഏതെങ്കിലും ഒരു സ്ഥലമൊന്നും ആയിരുന്നില്ല. ബ്രിട്ടീഷുകാര്‍ ഏറ്റവും കൂടുതല്‍ പേടിച്ചിരുന്ന ഇന്ത്യന്‍ നഗരമായിരുന്നു ഡല്‍ഹി. ഡല്‍ഹി പിടിച്ചെടുക്കുകയോ നഷ്ടപ്പെടുകയോ ചെയ്യുന്നത് ഒരു നാടിനെ മുഴുവന്‍ പിടിച്ചെടുക്കുന്നതിനോ നഷ്ടപ്പെടുന്നതിനോ തുല്യമായിരുന്നു.

പത്തൊന്‍പതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ ആദ്യ ദശകത്തില്‍ അതിശക്തരായിരുന്ന മറാത്തകളെ തോല്‍പ്പിച്ചു ഡല്‍ഹി സ്വന്തമാക്കുമ്പോള്‍ ബ്രട്ടിഷുകാര്‍ സ്വന്തമാക്കിയത് ഉത്തരേന്ത്യന്‍ സമതലത്തിനു മുഴുവനും മേലുള്ള അധികാരം തന്നെയായിരുന്നു. പിന്നീട് 1857ല്‍ കൊളോണിയല്‍ ഭരണത്തിനെതിരെ വിപ്ലവം നടത്തിയ കലാപകാരികളായ ഇന്ത്യന്‍ പട്ടാളക്കാരുടെ പ്രധാന ലക്ഷ്യവും ഡല്‍ഹിയെ വരുതിയിലാക്കലായിരുന്നു. പല ചെറുപട്ടണങ്ങളില്‍നിന്നുമായി മെയ് ജൂണ്‍ മാസങ്ങളിലെ കൊടും ചൂടുപോലും വകവെയ്ക്കാതെ അനേകം കലാപകാരികള്‍ ഡല്‍ഹിയിലേക്ക് മാര്‍ച്ച് ചെയ്തുചെന്ന് ബഹദൂര്‍ഷ സഫറിന്റെ മുഗള്‍ സിംഹാസനം പുനഃസ്ഥാപിച്ചു. രണ്ടു പക്ഷത്തും ഭീകരമായ രക്തച്ചൊരിച്ചില്‍ നടന്നു. എന്നാല്‍ ഇന്ത്യന്‍ പട്ടാളക്കാരുടെ വിജയം അധികകാലം നീണ്ടുനിന്നില്ല. ആ കലാപം അടിച്ചമര്‍ത്തിയശേഷം ബ്രിട്ടീഷുകാര്‍ മുഗള്‍ രാജാവിനെ നാടുകടത്തി.

എന്നാല്‍ അതിനുശേഷവും അവര്‍ ഡല്‍ഹിയെ പേടിക്കുന്നത് തുടര്‍ന്നു. ഈ നഗരം പൂര്‍ണ്ണമായി തകര്‍ത്തുകളഞ്ഞാലോ എന്നുപോലും അവര്‍ ആലോചിച്ചു. മുഗള്‍ പ്രതാപത്തിന്റെ ഓര്‍മ്മകള്‍ പോലും ശേഷിപ്പിക്കാന്‍ അവര്‍ ആഗ്രഹിച്ചിരുന്നില്ല.. പൂര്‍ണമായും തകര്‍ത്തില്ലെങ്കിലും പല കൊട്ടാരങ്ങളും, പുരാതന മോസ്ക്കുകളും, മനോഹരമായ മാര്‍ക്കറ്റുകളും തൂത്തെറിയപ്പെട്ടു. നഗരവാസികളെ അടിച്ചുപുറത്താക്കി, ചെങ്കോട്ടയിലെ മനോഹരമായ കൊട്ടാരങ്ങള്‍ തകര്‍ത്തെറിഞ്ഞ് നഗരം നിറയെ പട്ടാളക്യാമ്പുകള്‍ പണിതു. എങ്കിലും ബ്രിട്ടിഷ് ഭരണവര്‍ഗം കല്‍ക്കട്ടയില്‍ത്തന്നെ താമസം തുടര്‍ന്നു.

ഇന്ത്യാ ഗേറ്റ്:ഫോട്ടോ അശ്വതി സേനന്‍

തലസ്ഥാനം 
എന്നാല്‍ എല്ലാ പരിമിതികള്‍ക്കും മുകളില്‍ ചരിത്രത്തിന്റെ, അധികാരത്തിന്റെ പിന്തുടര്‍ച്ച ഡല്‍ഹിയിലാണ് സാധൂകരിക്കപ്പെടുക എന്നവര്‍ക്ക് നന്നായി അറിയാമായിരുന്നു. അങ്ങനെയവര്‍ യമുനയുടെ തീരത്തെ ഈ നഗരം തന്നെ തലസ്ഥാനമാക്കി മാറ്റാന്‍ തീരുമാനിക്കുകയായിരുന്നു. ഒരിക്കല്‍ തകര്‍ത്തുകളഞ്ഞ നഗരത്തിലേക്ക് വീണ്ടും വന്നപ്പോഴേയ്ക്കും ബ്രിട്ടിഷ് സാമ്രാജ്യം പ്രതാപത്തിന്റെ കൊടുമുടി കയറിക്കഴിഞ്ഞിരുന്നു. പ്രതാപവും ഗാംഭീര്യവും ഒട്ടും കുറയ്ക്കാതെ ഒരു മനോഹര നഗരം തന്നെ അവര്‍ ഡല്‍ഹിയില്‍ പണിതീര്‍ത്തു. പിന്നീട് 1947ല്‍ ബ്രിട്ടിഷുകാര്‍ അധികാരം കൈമാറിയപ്പോള്‍ തലസ്ഥാനം എവിടെയെന്നു തീരുമാനിക്കാന്‍ സ്വതന്ത്ര ഇന്ത്യയുടെ സാരഥികള്‍ക്ക് രണ്ടാമതൊന്ന് ആലോചിക്കേണ്ടിവന്നില്ല.. അപ്പോഴേക്കും അധികാരസിരാകേന്ദ്രമായി ഡല്‍ഹി ജനമനസ്സില്‍ പതിഞ്ഞുകഴിഞ്ഞിരുന്നു.

പിന്നീടിങ്ങോട്ട് ഈ നഗരം ഒരു രാജ്യത്തിന്റെതന്നെ നിത്യജീവിതത്തിന്റെ ഭാഗമായി മാറി. ഡല്‍ഹിയില്‍ നിന്നുള്ള വാര്‍ത്തകളും ചിത്രങ്ങളും തീരുമാനങ്ങളും ഉള്‍നാടന്‍ ഗ്രാമങ്ങളുടെ വരെ ഭാവിയെ മാറ്റിമറിക്കാന്‍ ശേഷിയുള്ളതായി. മാറി. അധികാര വര്‍ഗത്തിന്റെ ശക്തമായ നിയന്ത്രണത്തിലായിയിരുന്നു എന്നും ഈ നഗരം. അധികാരമോഹികളും, ഉദ്യോഗസ്ഥരും, അക്കദമിക്കുകളും, പത്രക്കാരും, പട്ടാളക്കാരും, കലാകാരന്‍മാരും, കച്ചവടക്കാരും, ഭൂമി നഷ്ടപ്പെട്ട കര്‍ഷകരും അങ്ങനെ അങ്ങനെ രാജ്യത്തിന്റെ ഓരോ കോണില്‍നിന്നും ആയിരങ്ങള്‍ ദിവസവും ഉന്നതിതേടി ഈ നഗരത്തിലെത്തി ദില്ലിവാലകളായി അലിഞ്ഞു ചേര്‍ന്നുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു.

മയൂര്‍വിഹാറിലെ കേരളം
കുറച്ചു വര്‍ഷങ്ങള്‍ക്കു മുന്‍പ് ന്യൂ ഡല്‍ഹി റെയില്‍വേ സ്റേഷനില്‍ വണ്ടിയിറങ്ങിയപ്പോള്‍ എന്റെയുള്ളില്‍ ഈ നഗരത്തോട് വല്ലാത്ത ഒരു ഭയം നിറഞ്ഞിരുന്നു. അറിയാത്ത നാട്, അറിയാത്ത ഭാഷ, മൂത്രം നാറുന്ന പ്ലാറ്റ്ഫോം, മുണ്ടുടുത്തു മീശവെച്ച് വന്നിറങ്ങിയ ആളെ തുറിച്ചു നോക്കുന്ന പോര്‍ട്ടര്‍മാര്‍. ആദ്യ തോന്നല്‍ വരേണ്ടിയിരുന്നില്ല എന്നു തന്നെയായിരുന്നു. എങ്ങനെയെങ്കിലും തിരിച്ചുപോണം എന്ന ആഗ്രഹത്തില്‍ മലയാളത്തില്‍ കേരള എക്സ്പ്രസ്സ് എന്നെഴുതിയത് വീണ്ടും വീണ്ടും വായിച്ചു. റെയില്‍വേ സ്റേഷനില്‍ നിന്ന് പുറത്തുകടന്നു. ജെഎന്‍യുവിലേക്കുള്ള യാത്രയില്‍ ഓട്ടോ ഡ്രെെവര്‍ എന്തെല്ലാമോ പറഞ്ഞു. സുഗമ ഹിന്ദി പരീക്ഷയില്‍ എനിക്ക് കിട്ടിയ മാര്‍ക്കുകള്‍ വെറുതെയായിരുന്നെന്നു മനസ്സിലായി. വാങ്ങേണ്ടതിന്റെ ഇരട്ടി പണം വാങ്ങി ഓട്ടോക്കാരന്‍ തിരിച്ചുപോയി.. തുടര്‍ന്ന് ജെഎന്‍യുവിലെ ബ്രഹ്മപുത്രാ ഹോസ്റലിന് മുമ്പിലെ ധാബയില്‍ ഒരു ചായ ചോദിച്ചുകൊണ്ട് ,ഈ നഗരത്തില്‍ ഓരോ വര്‍ഷവും വന്നിറങ്ങുന്ന ലക്ഷങ്ങളുടെ കണക്കിലേക്ക് ഞാനും കയറിപ്പറ്റി.

മുനീര്‍ക്കയിലും സരോജിനിനഗറിലും പോയി പതുക്കെ പതുക്കെ തുണികള്‍ക്കും കമ്പിളിക്കുപ്പായത്തിനും വിലപേശിക്കൊണ്ട് ഹിന്ദി പറഞ്ഞു തുടങ്ങി, വസ്ത്രധാരണരീതികള്‍ മാറി, റൊട്ടിയും ദാലും സ്ഥിരമാക്കാന്‍ ശീലിച്ചു, കേരളത്തില്‍ അഭിമാനത്തോടെ കൊണ്ടുനടന്ന കട്ടിമീശ വെട്ടിയൊതുക്കി ചെറുതാക്കി. അതിനൊപ്പം വല്ലപ്പോഴും മലയാളികളുടെ പ്രിയസ്ഥലമായ ഐഎന്‍എ മാര്‍ക്കറ്റില്‍ പോയി കപ്പയും മീനും കഴിച്ചു. വീകെയെന്നും, വിജയനും, സക്കറിയയും, കാക്കനാടനും, മുകുന്ദനുമൊക്കെ എഴുതിയ ഡല്‍ഹിക്കഥകള്‍ വായിച്ച് എന്റെയും അനുഭവം എന്ന് ആവേശം കൊണ്ടു. ‘എന്റ നാട്’ എന്ന ഗൃഹാതുരത്വം കൊണ്ടുനടന്നു. തിയറ്റര്‍ പ്രിന്റില്‍ വരുന്ന മലയാളം സിനിമകള്‍ കണ്ടു. അപ്പോഴെല്ലാം കേരള എക്സ്പ്രസ്സ് അനേകം തവണ വന്നുപോയി കൊണ്ടിരുന്നു. പക്ഷെ റെയില്‍വേ സ്റ്റേഷനിലേക്കുള്ള എന്റെ യാത്രകളുടെ എണ്ണം പതിയെപ്പതിയെ കുറഞ്ഞുവന്നു. മയൂര്‍വിഹാര്‍ യാത്രകള്‍ പതുക്കെപ്പതുക്കെ പാലാ^തൊടുപുഴ റോഡായി മാറിക്കൊണ്ടിരുന്നു. ഈ നഗരത്തിനുള്ളില്‍ ഒരു കേരളം ഒളിച്ചിരിപ്പുണ്ടെന്ന് ഞാന്‍ പതുക്കെ പതുക്കെ കണ്ടെത്തി, ഇപ്പോഴും കണ്ടെത്തിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു. കേരളം മാത്രമല്ല, കാശ്മീരും, ഒറീസ്സയും, ടിബറ്റുമെല്ലാം കണ്ടെത്തി. എന്റെ ശീലങ്ങളും ഇഷ്ടങ്ങളുമെല്ലാം ഈ നഗരത്തില്‍ കണ്ടെത്തി മറ്റുള്ളവരെപ്പോലെ ഞാനും ഡല്‍ഹിക്കാരനായി.

Traffic At Chawri Bazar 1964\photo: raghu rai\ courtesy: raghu rai

വിഭജനത്തിന്റെ ഗാഢത
ഡല്‍ഹി സര്‍വകലാശാലയില്‍ ചരിത്രം പഠിപ്പിക്കാന്‍ തുടങ്ങിയപ്പോള്‍ എന്നോട് ആദ്യം ആവശ്യപ്പെട്ടത് ഡല്‍ഹിയുടെ ചരിത്രം പഠിപ്പിക്കാന്‍. ഡല്‍ഹിയെ വര്‍ണ്ണിച്ചുകൊണ്ട് ചരിത്രപുസ്തകങ്ങളില്‍ നിറഞ്ഞു നില്‍ക്കുന്ന ഉറുദുവാക്കുകള്‍ക്ക് മുന്‍പില്‍ പകച്ചുനിന്നുകൊണ്ട് ഞാന്‍ തുടക്കമിട്ടു. പതുക്കെപ്പതുക്കെ ക്ലാസുമുറി മറ്റൊരു ഡല്‍ഹിയായി മാറി. പലനാടുകളില്‍ നിന്ന് കുടിയേറി വന്നവരുടെ മൂന്നാം തലമുറയും നാലാം തലമുറയുമൊത്ത് ഞാന്‍ ഈ നഗരത്തിന്റെ ചരിത്രം പഠിക്കാനും പഠിപ്പിക്കാനും തുടങ്ങി. വിഭജനത്തിന്റെ ചരിത്രം പഠിപ്പിക്കുമ്പോള്‍ അതനുഭവിച്ചവരുടെ മൂന്നാം തലമുറയില്‍പ്പെട്ട എന്റെ വിദ്യാര്‍ഥികള്‍ക്ക് മുന്‍പില്‍ ഞാന്‍ കേള്‍വിക്കാരനായി.

ഇന്ത്യ പാക് വിഭജന ചരിത്രത്തിനു മുന്‍പില്‍ വികാരധീനരായ കുട്ടികള്‍ നിരവധിയായിരുന്നു. അതിര്‍ത്തിക്കപ്പുറത്ത് ജീവിക്കുന്ന, ഒരിക്കല്‍ പോലും കണ്ടിട്ടില്ലാത്ത ഉറ്റവരെപ്പറ്റി പലരും ഓര്‍മ്മിച്ചു. അതിര്‍ത്തികള്‍ കൊണ്ട് രക്തത്തിനു ഗാഢത കുറയുമോ എന്നു വാചാലരായി. വിഭജനം നമ്മള്‍ മലയാളികള്‍ക്ക് ഒരു ചരിത്രം മാത്രമാകുമ്പോള്‍ ഇവിടെ അത് ഹൃദയം വിഭജിക്കുന്നതിന്റെ വേദനയാണ്. ഗാലിബിന്റെ ഗസലുകളില്‍ മുഗള്‍ ദില്ലി ബ്രിട്ടീഷ് ഡല്‍ഹിയാവുന്നതിലെ വേദനയുടെ ചരിത്രം ഞങ്ങള്‍ വായിച്ചു. കലാപങ്ങളുടെയും, പ്രണയങ്ങളുടെയും, ഒളിച്ചോട്ടങ്ങളുടെയും, കുടിയിറക്കലുകളുടെയും എഴുതപ്പെടാത്ത വാമൊഴികള്‍ പരസ്പരം പറഞ്ഞു. ഇന്ദിരാഗാന്ധി വധത്തെത്തുടര്‍ന്ന് സിക്കുകാര്‍ കൂട്ടക്കൊല ചെയ്യപ്പെട്ട ദിവസം പേടിയോടെ ഓര്‍ത്തു. കലാപത്തില്‍ കൊല്ലപ്പെട്ട ഒരു സര്‍ദാര്‍ജിയുടെ കൊച്ചുമകള്‍ തീയും പുകയും മൂടിയ കൂട്ടക്കൊലകളുടെയും വിലാപങ്ങളുടെയും ഒരു പകല്‍ ഞങ്ങള്‍ക്ക് മുന്‍പില്‍ വിവരിച്ചു. ന്യൂ ഡല്‍ഹിയുടെ നൂറാം വര്‍ഷം ആഘോഷിക്കുമ്പോള്‍ ആ കഥകളില്‍ ചിലതൊക്കെ പല തവണകളായി ഇവിടെ പറയാമെന്നു കരുതുന്നു.

അധികാരത്തിന്റെ നൂറു വര്‍ഷങ്ങള്‍
ഡല്‍ഹിയുടെ നൂറാം വാര്‍ഷികത്തിന് പത്രങ്ങളില്‍ വരുന്ന വാര്‍ത്തകളും ചിത്രങ്ങളും നോക്കുക, ഒരു നഗരത്തിന്റെ ചരിത്രം അതിന്റെ ചരിത്രസ്മാരകങ്ങളെ വെച്ച് വിവരിക്കപ്പെടുന്നു. കൊണാട്ട് പ്ലെയ്സും, രാഷ്ര്ട്രപതിഭവനും, സെന്‍ട്രല്‍ സെക്രട്ടറിയേറ്റുമൊക്കെ പത്രത്താളുകളില്‍ നിറയുന്നു. അത് ഡല്‍ഹിയുടെ വിധിയാണ്. കൊച്ചിക്ക് കച്ചവടവും, തിരുവനന്തപുരത്തിനു കൊട്ടാരങ്ങളും, ബോംബെക്ക് തുണിമില്ലുകളും പോലെയാണ് ഡല്‍ഹിക്ക് അധികാരവും അത് വിളിച്ചോതുന്ന സ്മാരകങ്ങളും.

നഗരകേന്ദ്രിതമായ അധികാരം എല്ലാ കാലവും വലിയ വലിയ സ്മാരകങ്ങള്‍ പണിതുയര്‍ത്തി ആളുകളെ പേടിപ്പിച്ചു നിറുത്തും. ഇന്ത്യ ഗേറ്റില്‍ നിന്ന് രാഷ്ട്രപതിഭവന്‍ വഴി തീന്‍മൂര്‍ത്തിയിലേക്ക് വണ്ടിയോടിക്കുമ്പോള്‍ നമ്മള്‍ പോലുമറിയാതെ അതുവരെയില്ലാത്ത ഒരച്ചടക്കം ഉള്ളില്‍ കയറി അറ്റന്‍ഷനായി നില്‍ക്കും. അധികാരത്തിന്റെ കനത്തില്‍ ചരിഞ്ഞ ഗോപുരവും ചരിത്രത്തിനിടയില്‍ എപ്പോഴോ വക്ക് പൊട്ടിപ്പോയ കൊളോസിയവും പോലെ ഇവിടെ നമുക്ക് മുമ്പില്‍ കുതബ്മിനാറും, ഇന്ത്യഗെയ്റ്റും ഹുമയൂണിന്റെ കല്ലറയും ഒപ്പം ജീവിതത്തില്‍ ഒരിക്കലെങ്കിലും ഇതൊക്കെ കാണാന്‍ പറ്റിയല്ലോ എന്ന നിര്‍വൃതിയില്‍ തിരിച്ചുപോകുന്ന ലക്ഷക്കണക്കിന് മനുഷ്യരും…

Woman Cart Pusher Delhi-1979\photo: raghu rai\ courtesy: raghu rai

ചരിത്രനഗരങ്ങള്‍
ന്യൂ ഡല്‍ഹിയുടെ നൂറുവര്‍ഷങ്ങള്‍ എന്നൊക്കെ പറയുന്നതില്‍ വലിയ സംഗതിയൊന്നുമില്ല. കാരണം നൂറ്റാണ്ടുകള്‍ പഴക്കമുള്ള പല ചെറു ചരിത്രനഗരങ്ങള്‍ കൂടിച്ചേര്‍ന്നാണ് ഒരു വലിയ ഡല്‍ഹിയുണ്ടാവുന്നത്. ഇതിഹാസങ്ങളിലെ ഇന്ദ്രപ്രസ്ഥം ഡല്‍ഹിയിലെ ഒരു പഴയ കോട്ടയാണ് എന്ന് പറയുന്നിടത്ത് തുടങ്ങുന്നു ഈ നഗരത്തിന്റെ ചരിത്രം. പിന്നീടിങ്ങോട്ട് നിരവധി രാജവംശങ്ങളുടെ ഭരണകേന്ദ്രമായിരുന്നു ഈ നഗരം. ബ്രിട്ടിഷുകാരുടെ നഗരം അതിനോടുള്ള ഒരു കൂട്ടിച്ചേര്‍ക്കല്‍ മാത്രമായിരുന്നു.

പുരാതന കാലം തുടങ്ങി അധികാരത്തിനു പ്രിയപ്പെട്ട സ്ഥലമായി ഡല്‍ഹി മാറുന്നതിന് നിരവധി കാരണങ്ങളുണ്ട്. വര്‍ഷം മുഴുവന്‍ വെള്ളം തന്നു നിറഞ്ഞൊഴുകുന്ന യമുന, ഉത്തരേന്ത്യന്‍ സമതലത്തിന്റെ ഹൃദയ സ്ഥാനം, ഫലഭൂയിഷ്ഠമായ മണ്ണ്, കോട്ടകള്‍ നിര്‍മ്മിക്കാനുള്ള ചെങ്കല്ലിന്റെ ലഭ്യത, തൊട്ടടുത്ത രാജസ്ഥാനില്‍ സുലഭമായ മാര്‍ബിള്‍ ഇതെല്ലാം ഡല്‍ഹിയെ ഭരണനഗരമെന്ന രീതിയില്‍ ആകര്‍ഷകമാക്കി. അതിനെക്കാളെല്ലാം മുകളില്‍ തെക്ക് യമുനയും, വടക്ക് വന്‍ മലനിരകളും പടിഞ്ഞാറ് മരുഭൂമിയും തീര്‍ക്കുന്ന ശക്തമായ കോട്ട ഡല്‍ഹിയിലെ ഭരണവര്‍ഗത്തെ എന്നും സംരക്ഷിച്ചിരുന്നു. പതുക്കെപ്പതുക്കെ ഡല്‍ഹി നിയന്ത്രിക്കുന്നവര്‍ തലപ്പത്തുള്ളവരും അല്ലാത്തവര്‍ സാമന്തന്‍മാരും എന്ന രീതിയിലായി കാര്യങ്ങള്‍.

 പെരുന്തച്ച വികൃതി

1911ല്‍ ബ്രിട്ടിഷ് വാസ്തുകലയിലെ അതികായന്മാരായിരുന്ന ഹെര്‍ബെര്‍ട്ട് ബേക്കറും എഡ്വേര്‍ഡ് ലുട്ട്യന്‍സും ഒരു പുതിയ നഗരം പണിതുയര്‍ത്തുമ്പോള്‍ തിരഞ്ഞെടുത്തത് തെക്ക് സുല്‍ത്താന്‍മാരും വടക്ക് പിന്നീടുവന്ന മുഗളന്‍മാരും പണിതീര്‍ത്ത നഗരത്തിനു നടുവിലുള്ള ഗ്രാമപ്രദേശങ്ങളായിരുന്നു.. കൃഷിക്കാരെയും ആദിവാസിവിഭാഗങ്ങളെയും കുടിയിറക്കി അവര്‍ ഒരു മനോഹര നഗരം പണിതീര്‍ത്തു. ഗ്രീക്കോ^ റോമന്‍^ ബ്രിട്ടിഷ് ^പേര്‍ഷ്യന്‍ നിര്‍മ്മാണ ശൈലികളുടെ ഒരു ഗംഭീര മിശ്രിതം. ഡല്‍ഹി സന്ദര്‍ശിക്കുന്ന വിദേശ സഞ്ചാരികള്‍ പലരും അവര്‍ കണ്ടറിഞ്ഞിട്ടുള്ള മറ്റു പല കൊളോണിയല്‍ നഗരങ്ങള്‍ക്കും ലുട്ട്യന്‍സ് ഡല്‍ഹിയോടുള്ള രൂപസാദൃശ്യം കണ്ട് വിസ്മയിക്കാറുണ്ട്.

ദൂരെ നിന്ന് നോക്കിയാല്‍ മുഗള്‍ നിര്‍മ്മാണ ശൈലിയെ ഓര്‍മിപ്പിക്കുന്ന രാഷ്ര്ട്രപതിഭവനും കൊളോസിയത്തെ ഓര്‍മിപ്പിക്കുന്ന പാര്‍ലമെന്റും അടുത്തുവന്നാല്‍ വിക്ടോറിയന്‍ വാസ്തുകലയുടെ തനിപ്പകര്‍പ്പായി മാറുന്ന അത്ഭുതത്തിന്റെ പെരുന്തച്ചവികൃതിയാണ് ഡല്‍ഹി. ബ്രിട്ടിഷ് സാമ്രാജ്യത്തിനു എല്ലാ സംസ്കാരങ്ങളെയും ഉള്‍ക്കൊളളാനാവുമെന്നു പറയാതെ പറയുന്ന കെട്ടിടങ്ങള്‍. ഹെര്‍ബെര്‍ട്ട് ബേക്കറും എഡ്വേര്‍ഡ് ലുട്ട്യന്‍സും പണിതുയര്‍ത്തിയത് കേവലം ഒരു കോളനിയുടെ തലസ്ഥാനമായിരുന്നില്ല. മറിച്ച് സൂര്യനസ്തമിക്കാത്ത ബ്രിട്ടീഷ്സാമ്രാജ്യത്തിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരു ഭരണകേന്ദ്രം തന്നെയായിരുന്നു. അത് പണിയാനായി അവര്‍ക്ക് നേരിടേണ്ടിവന്ന വെല്ലുവിളികളും ചില്ലറയല്ല.
അതിന്റെ ചരിത്രം ഇനിയൊരിക്കല്‍ പറയാം.

(Published in Naalaamidam Portal) 

അല്ലെങ്കിലും കര്‍ഷകര്‍ക്കെന്തിനാണ് ഭൂമി?

ല്‍ഹി ചുറ്റുപാടിലേക്ക് വളരുകയാണ്. വന്‍കിട നിര്‍മാണ കമ്പനികള്‍ വിദൂര ഗ്രാമങ്ങള്‍ പോലും വീതം വെച്ചെടുക്കുന്നു. ചില്ലിക്കാശിന് കണ്ണടക്കുന്ന സര്‍ക്കാറിന്റെ മുന്നിലൂടെ ലക്ഷക്കണക്കിന് ഗ്രാമീണര്‍ നരകങ്ങളിലേക്കുള്ള യാത്രകളിലാണ്. പാര്‍ലമെന്റിന്റെ വര്‍ഷകാല സമ്മേളനം പാസാക്കിയ ഭൂമി ഏറ്റെടുക്കല്‍-പുനരധിവാസ ബില്ലിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തില്‍ ദല്‍ഹി കാഴ്ചകള്‍ വിലയിരുത്തുന്നു, ജസ്റ്റിന്‍ മാത്യു

ഹരിയാനയിലെ സോനിപ്പത്തില്‍ വയലുകള്‍ക്കു നടുവിലെ ചെറിയ ധാബയിലിരുന്നു ‘ആലൂ-ഗോബി’യും റൊട്ടിയും കഴിക്കുമ്പോള്‍ സുഹൃത്ത് യോഗേന്ദര്‍ പറഞ്ഞു ‘ന്യൂ ദില്ലിക്ക് ഇത് നൂറാം ജന്‍മവര്‍ഷം’. മധ്യകാല രാജവംശങ്ങള്‍ പല നൂറ്റാണ്ടുകള്‍ കൊണ്ട് പണിത ചെറിയ കുറെ നഗരങ്ങളുടെയും ഗ്രാമങ്ങളുടെയും കൂട്ടമായിരുന്നു വിദേശയാത്രികര്‍ പത്തൊമ്പതാം നൂറ്റാണ്ടില്‍ കണ്ട ദില്ലി. ഒരു ആസുത്രിത-ആധുനിക നഗരത്തിന്റെ അഭാവം തോന്നിയപ്പോഴാണ് ബ്രിട്ടീഷ്കാര്‍ ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തില്‍ ഹെര്‍ബര്‍ട്ട് ബേക്കര്‍,എഡ്വിന്‍ ലുറ്റ്യന്‍സ് എന്നീ രണ്ട് വിദഗ്ദ്ധരെ വരുത്തി ന്യൂദല്‍ഹി പണിതുയര്‍ത്തിയത്. പിന്നീടിങ്ങോട്ടു നഗരം വളര്‍ന്നുകൊണ്ടേയിരുന്നു. ആദ്യം ദല്‍ഹിയിലെ തന്നെ ഗ്രാമങ്ങളും, കൃഷിഭൂമികളും തുടച്ചുമാറ്റിയും, പിന്നെ യമുന കടന്ന് കിഴക്കുള്ള ചതുപ്പു നിലങ്ങള്‍ മണ്ണിട്ട്‌ നികത്തിയും തെക്കോട്ടും, വടക്കോട്ടും, പടിഞ്ഞാറോട്ടും കൃഷിയിടങ്ങള്‍ കയ്യേറിയും നഗരം വികസിച്ചു. ദല്‍ഹി വളര്‍ന്ന് വളര്‍ന്ന് അയല്‍ സംസ്ഥാനങ്ങളുടെ അതിര്‍ത്തിയും കടന്ന് മുപ്പതു കിലോമീറ്റര്‍ ദൂരെ ഞങ്ങളിരിക്കുന്ന വിശാലമായ ചോളവയലുവരെയെത്തിനില്ക്കു ന്നു.

പുതിയതായി പണിതീര്‍ന്ന എട്ടുവരിപ്പാതയുടെ അരികില്‍ ധാബ നടത്തുന്ന ആളുടെ പേര് രാംസിംഗ്. അമ്പതിനടുത്ത പ്രായവും അഞ്ചടിക്കും അല്പം മുകളില്‍ ഉയരവുമുള്ള മെലിഞ്ഞ ചെറിയ കൂനുള്ള ഒരാള്‍രൂപമാണ് അയാള്‍. “ആ ഭൂമി എന്റെതായിരുന്നു”, വയലിന്റെ നടുവില്‍ ഉയര്‍ന്നു വരുന്ന പന്ത്രണ്ട്നില കെട്ടിടം ചൂണ്ടി രാംസിങ്ങ് പറഞ്ഞു. പോയ വര്‍ഷം വരെ തന്റെ സ്വന്തമായിരുന്ന വയലില്‍ വരെ നഗരം വളര്‍ന്നെത്തിയതിന്റെ ആവേശത്തിലാണ് രാംസിംഗ്. നിര്മ്മാണക്കമ്പനികള്‍ ഭൂമി ഏറ്റെടുത്തു ആയിരക്കണക്കിന് ഫ്ലാറ്റുകളും ഷോപ്പിംഗ്‌ മാളുകളും കെട്ടിപ്പൊക്കുന്നത് അയാളുടെ ജീവിതം തന്നെ മാറ്റിമറിച്ചിരിക്കുന്നു. പ്രതീക്ഷിക്കാതെ കൈയില്‍ വന്നുചേര്‍ന്ന കുറച്ചു പണം, കെട്ടിട നിര്‍മാണത്തില്‍ ഏര്‍പ്പെട്ടിരിക്കുന്ന തൊഴിലാളികളെയും ഭൂമികച്ചവടത്തിന്റെ ഇടനിലക്കാരെയും ഫ്ലാറ്റും സ്ഥലവും വാങ്ങനെത്തുന്നവരെയുമെല്ലാം ലക്ഷ്യം വെച്ചു നടത്തുന്ന വഴിയോര ധാബ എന്ന ദിവസേന വരുമാനം കിട്ടുന്ന പുതിയ തൊഴില്‍. പിന്നെ ഭൂമി ഏറ്റെടുത്തപ്പോള്‍ നിര്‍മാണ കമ്പനികള്‍ നല്‍കിയ നിരവധി വാഗ്ദാനങ്ങള്‍. ഇതെല്ലാം നിറഞ്ഞ ഒരു മനസാണ് ഇപ്പോള്‍ രാംസിംഗ് എന്ന ഞങ്ങളുടെ മുന്നില്‍ നില്ക്കു ന്ന ഈ മനുഷ്യന്‍. ഗ്രാമത്തിലെ കുടില്‍ പൊളിച്ച് അയാള്‍ നല്ല ഒരു വീടിനു വേണ്ടി തറ കെട്ടിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു.

നാല്‍പ്പതോളം ചെറുവീടുകള്‍ ചേര്‍ന്നിരിക്കുന്നതാണ് അയാളുടെ ഗ്രാമം. ചുറ്റും പന്ത്രണ്ടും പതിമൂന്നും നിലയില്‍ ഉയര്‍ന്നു നില്ക്കു ന്ന കെട്ടിടങ്ങള്‍ ഗ്രാമത്തിന് ഇപ്പോള്‍ കോട്ട കെട്ടിയിരിക്കുന്നു. കൃഷിഭൂമി വിറ്റുകിട്ടിയ പണം കൊണ്ട്, ആ ഗ്രാമം നിറയെ, വലിയ വീടുകള്‍ സ്വപ്നം കണ്ട്, ഈ മനുഷ്യര്‍ തറ പണിതിരിക്കുന്നു . ചില വീടുകളുടെ മുറ്റത്ത്‌ ആഡംബരകാറുകള്‍ കിടക്കുന്നുണ്ട്‌. പക്ഷെ ടൌണ്‍ഷിപ്പ് പൂര്‍ത്തിയാവുന്നതോടെ നിര്‍മാണ കമ്പനി ഈ ധാബകളും ചെറിയ വഴിയോര കച്ചവടങ്ങളും തൂത്തെറിഞ്ഞ് അവിടം പാര്‍ക്കും കുട്ടികള്‍ക്കുള്ള കളിസ്ഥലവുമാക്കി മാറ്റും. ഭൂമിക്ക് എത്ര പണം കിട്ടിയെന്നും, അത് എന്ത് ചെയ്യുമെന്നും ഒക്കെ രാംസിങ്ങിനോട് ചോദിക്കണമെന്നുണ്ടായിരുന്നു. പക്ഷെ, നിര്‍മാണ കമ്പനികള്‍ പല രൂപത്തില്‍ കാതുകൂര്‍പ്പിച്ചിരിക്കുന്നത്ക ണ്ടതിനാല്‍ ആ സാഹസം തല്‍ക്കാലം ഉപേക്ഷിക്കേണ്ടി വന്നു. പണം ബാങ്കില്‍ ഉണ്ടെന്നും ആ പണം കൊണ്ട് ഗ്രാമത്തിലെ വീട് പണി പൂര്‍ത്തിയാക്കാനും ഉയര്‍ന്നു വരുന്ന ബഹുനിലകെട്ടിടത്തില്‍ ഒരു വീടും ഒരു കച്ചവട സ്ഥലവും വാങ്ങാനുമാണ് പരിപാടിയെന്നും മാത്രം രാംസിംഗ് വെളിപ്പെടുത്തി.

രാംസിങ്ങിന്റെ ഗ്രാമത്തിന്റെ പേര് എല്ലാവരും മറന്നിരിക്കുന്നു. ബഹുരാഷ്ട്ര നിര്‍മാണ കമ്പനികള്‍ വില്ലേജിനിട്ട പുതിയ പേരില്‍ വന്‍കിട പത്രങ്ങള്‍ ഗ്രാമത്തെ പ്രശസ്തമാക്കിയിരിക്കുന്നു.
ഇത് ദില്ലിയുടെ എല്ലാക്കാലത്തെയും ചരിത്രം. രാഷ്ട്രപതിഭവനും, പാര്‍ലമെന്റും, ഇന്ത്യ ഗെയ്റ്റുമൊക്കെ നില്ക്കു ന്ന സ്ഥലത്തുനിന്നും ബ്രട്ടിഷുകാര്‍ ഒഴിപ്പിച്ചുവിട്ട ആദിവാസി വിഭാഗങ്ങള്‍ക്ക് എന്ത് സംഭവിച്ചുവെന്ന് കൊളോണിയല്‍ രേഖകള്‍ പറയുന്നില്ല.
ദില്ലിയുടെ ഒരു നൂറ്റാണ്ട് പഴക്കമുള്ള കുടിയൊഴിപ്പിക്കല്‍ ചരിത്രം നീതിയുടെതല്ല. ഇറക്കിവിടുന്നവരെ പുനരധിവസിപ്പിക്കുകയെന്നത് സര്‍ക്കാറുകള്‍ തലവേദനയായിമാത്രം കണ്ടു, അവരധികപ്പറ്റായി. കുടിയൊഴിപ്പിക്കപ്പെട്ടവര്‍ “നഗര വികസനത്തിന്” വേണ്ടി ഒഴിഞ്ഞുമാറികൊണ്ടിരുന്നു. അതിനു തയ്യാറല്ലാത്തവരെ ബലമായൊഴിപ്പിച്ചു. ഒരു കാലത്ത് സ്വന്തമായിരുന്ന മണ്ണില്‍ അവര്‍ പലരും വീട്ടുവേലക്കാരും, കാവല്‍ക്കാരും, ചെറുകിട കച്ചവടക്കാരുമായി മാറി. സ്വതന്ത്ര ഇന്ത്യയിലെ സര്‍ക്കാറുകളോ നിയമങ്ങളോ ഇവരെ തുണച്ചിട്ടില്ല. പത്തൊമ്പതാം നൂറ്റാണ്ടില്‍ കൊളോണിയല്‍ സര്‍ക്കാര്‍ ചൂഷണം മാത്രം ഉന്നം വെച്ച് ഉണ്ടാക്കിയ ‘ഭൂമിഏറ്റെടുക്കല്‍ നിയമം’ അതിന്റെ കൊളോണിയല്‍ സത്ത നിലനിറുത്തി സ്വതന്ത്ര ഇന്ത്യന്‍ സര്‍ക്കാറുകളും നിലനിറുത്തിപ്പോന്നു.

വടക്കന്‍ ദില്ലിയിലെ ജഹാംഗീര്‍പുരിയില്‍ നിന്ന് ഹരിയാനയിലെ സോനിപ്പത്തിലെക്കോ ദില്‍ഷാലദ് ഗാര്‍ഡനില്‍നിന്ന് ഗാസിയാബാദിലേക്കോ, ഗ്രേറ്റര്‍ നോയിഡയിലേക്കോ ഉള്ള യാത്രയില്‍ ഇടക്കിടക്ക്‌ ചില സമരപന്തലുകള്‍ കാണാം. വയലുകള്‍ നികത്തി പുതിയതായി നിര്‍മിച്ച വിസ്താരമേറിയ ഹൈവേകളുടെ അരികുകളില്‍ പത്തും ഇരുപതും കര്‍ഷകര്‍ പ്ലക്കാര്‍ഡുകളുമായി ഇരിക്കുന്നു. സര്‍ക്കാറുകളും സ്വകാര്യ നിര്‍മാണ കമ്പനികളും അവരെ പൂര്‍ണമായി അവഗണിക്കുന്നു. ‘അത്യാര്‍ത്തി മൂലം കൊടിപിടിക്കുന്നവരെ’ന്നു മധ്യവര്‍ഗം പഴിപറയുന്നു. മാധ്യമങ്ങളില്‍ അവരുടെ സമരങ്ങള്‍ വാര്‍ത്തയാവുന്നില്ല. അങ്ങനെ, നിരവധി പ്രതിഷേധ സ്വരങ്ങള്‍ ദില്ലിയുടെ അതിര്‍ത്തികളില്‍ തളര്‍ന്നില്ലാതാവുന്നു. ഫ്ലാറ്റ് സമുച്ചയങ്ങളും, ഷോപ്പിംഗ്‌ മാളുകളും, സ്കൂളുകളും, ഫൈവ്സ്റ്റാര്‍ ആശുപത്രികളും, റിസോര്‍ട്ടുകളും, വ്യവസായകേന്ദ്രങ്ങളുമൊക്കെ പണിയാന്‍ വേണ്ടിയാണ് ഗ്രാമങ്ങളും കൃഷിസ്ഥലങ്ങളും സ്വകാര്യ നിര്‍മാണ കമ്പനികള്‍ വാങ്ങുന്നത്.

സ്വകാര്യ ആവശ്യങ്ങള്‍ക്ക് വേണ്ടി കൃഷിസ്ഥലം കര്‍ഷകരില്‍നിന്ന് നിര്‍മാണ കമ്പനികള്‍ നേരിട്ട് വാങ്ങുക എന്നതാണ് ഹരിയാന സംസ്ഥാനത്ത് നിലനില്ക്കുന്ന പൊതുരീതി. എന്നാല്‍ ഉത്തര്‍ പ്രദേശ് എന്ന ദല്‍ഹിയുടെ മറ്റൊരു അയല്‍ സംസ്ഥാനത്തെ രീതി കര്‍ഷകരില്‍നിന്ന് സര്‍ക്കാര്‍ പല അടിയന്തിര ആവശ്യങ്ങള്‍ ചൂണ്ടിക്കാണിച്ച് ഏറ്റെടുക്കുകയും തുടര്ന്ന് നിര്‍മാണ കമ്പനികള്‍ക്ക് നല്‍കുകയെന്നതുമാണ്. നിയമം എങ്ങനെയിരുന്നാലും എന്തുപറഞ്ഞാലും ഒരു സംസ്ഥാനത്തെപ്പോലും വിലക്ക് വാങ്ങാന്‍ ആളും അര്‍ഥവുമുള്ള നിര്‍മാണ കമ്പനികള്‍ക്ക് ഇതൊന്നും പ്രശ്നമല്ല. ഒരു സ്ഥലം കണ്ടെത്തിയാല്‍ സര്‍ക്കാരിനെ കൂട്ടുപിടിച്ചോ അല്ലാതയോ അവര്‍ ആ സ്ഥലം വാങ്ങിയിരിക്കും. ഏതൊക്കെ നിയമങ്ങളാണ് നിര്‍മാണ കമ്പനികള്‍ഇതിനു വേണ്ടി ഉപയോഗിക്കുന്നത് എന്ന് അന്വേഷിക്കേണ്ടിയിരിക്കുന്നു.

ലോകരാജ്യങ്ങള്‍ പലതും ജീവജാലങ്ങളുടെയും, മണ്ണിന്റെയും, നദികളുടെയും തടാകങ്ങളുടെയുമെല്ലാം’ ജീവിക്കാനുള്ള അവകാശത്തിനു വേണ്ടി നിയമം കൊണ്ടുവരുന്നു, മനുഷ്യാവകാശത്തിന്റെ അതേ പ്രധാന്യത്തോടെ അത് ശക്തമായി നടപ്പാക്കുന്നു. അതേ കാലത്തുതന്നെയാണ് കൃഷിഭൂമി നീന്തല്‍ക്കുളങ്ങളും തീം പാര്‍ക്കുകളും ക്ലബ്‌ ഹൗസുകളും ആയിത്തീരുന്ന കാഴ്ച ദല്‍ഹിക്ക് ചുറ്റും നടക്കുന്നത്. ഒരു ചെറിയ വിഭാഗത്തിന്റെ ആഡംബരജീവിതത്തിനു വേണ്ടിയാണ് ഒരു പ്രദേശത്തിന്റെ ആവാസ-സമ്പദ്‌ വ്യവസ്ഥകളെയും അതുണ്ടാക്കിയ ജനങ്ങളെയും തൂത്തെറിയുന്നത്. കുടിയോഴിപ്പിക്കലിനു പകരമായി നിര്‍മാണ കമ്പനികള്‍ വാഗ്ദാനം ചെയുന്ന ജോലിയും, താമസസ്ഥലവും, വന്‍ തുകയുമെല്ലാം കബളിപ്പിക്കലായിരുന്നുവെന്ന് ഗ്രാമീണര്‍ അറിയുമ്പോഴേക്കും ഒരുപാട് വൈകിയിട്ടുണ്ടാവും. സ്വന്തം സ്ഥലവും ഗ്രാമവും, ശീലങ്ങളും വിട്ട് ഒരു കെട്ടുനോട്ടുമായി അവര്‍ക്ക് ഇറങ്ങിപ്പോകേണ്ടി വരുന്നു. സിംഗൂരും, നന്ദിഗ്രാമിലും, ഗ്രേറ്റര്‍ നോയിഡയിലും പ്രക്ഷോഭങ്ങള്‍ നടക്കുന്നത് ഇത്തരം സാഹചര്യത്തിലാണ്. ഈ ‘അധികപ്പറ്റുകള്‍’ നടത്തുന്ന പ്രക്ഷോഭം സര്‍ക്കാറുകളെ അലോസരപ്പെടുത്തുന്നു. തോക്കുകള്‍ മറുപടി പറയുന്നു. രത്തന്‍ ടാറ്റയുടെ മനസ്സ് വേദനിപ്പിച്ച കര്ഷകരുടെ കുലം മുടിഞ്ഞുപോകട്ടെയെന്നു മോഡിമാരും മന്‍മോഹന്‍മാരും ബുദ്ധദേവനും ശപിക്കുന്നു.

ഇത്തരം സാഹചര്യം രാജ്യമൊട്ടുക്കും നിലനില്ക്കു മ്പോളാണ് പാര്‍ലമെന്റിന്റെ ഇക്കഴിഞ്ഞ വര്‍ഷകാല സമ്മേളനം ഭൂമി ഏറ്റെടുക്കല്‍-പുനരധിവാസ ബില്ല് (The Land Acquisition, Rehabilitation and Resettlement Bill, 2011) കൊണ്ടുവരുന്നത്‌.കര്‍ഷകര്‍ക്ക് വിപണിമൂല്യമനുസരിച്ച് വില നല്കുമെന്നും പുരധിവാസത്തിന് മുന്തിയ പരിഗണന കൊടുക്കുമെന്നുമാണ് അക്കമിട്ടുനിരത്തിയുള്ള വാഗ്ദാനം. അവകാശവാദങ്ങള്‍ക്കപ്പുറം ഈ പുതിയ ബില്ല് കുടിയൊഴിപ്പിക്കലിന്റെ ചരിത്രം മാറ്റിയെഴുതുമോ എന്നാണിനിയറിയേണ്ടത്. ഇല്ല എന്ന് ബില്ലിനെ പഠിച്ച നിയമവിദഗ്ദ്ധരും സാമൂഹ്യപ്രവര്‍ത്തകരും മുന്‍കൂട്ടിക്കാണുന്നു.
കൃഷിഭൂമി ഏറ്റെടുക്കുന്നതിന് പറയുന്ന കാരണങ്ങള്‍, ഭൂമിയുടെ വിപണിമൂല്യം നിര്‍ണയിക്കുന്നതിന്റെ അടിസ്ഥാനം, ഭൂമി നഷ്ടപ്പെടുന്നവരുടെ പുനരധിവാസം തുടങ്ങിയവയെല്ലാം വിശദമായിത്തന്നെ പരിഗണിച്ചാണ് ഈ ബില്ല്പാര്‍ലമെന്റിലെത്തിയത്. പക്ഷെ ഈ ബില്ല് എന്ത് പറയുന്നില്ല എന്നതാണ് കോര്‍പറേറ്റ് നിയന്ത്രിത ഇന്ത്യയില്‍ പ്രാധാന്യമര്‍ഹിക്കുന്ന ചോദ്യം.

സമീപത്തുള്ള സ്ഥലങ്ങള്‍ക്ക് രേഖകളില്‍ കാണിച്ചിരിക്കുന്ന വില വെച്ചിട്ടാണ് സര്‍ക്കാറുകള്‍ സ്ഥലത്തിന്റെ വിപണിമൂല്യം നിര്‍ണയിക്കുന്നത്. പലപ്പോഴും മുദ്രപ്പത്രത്തില്‍ കാണിക്കുന്നതിന്റെ അമ്പതും നൂറുമിരട്ടിയാണ് ഭൂമാഫിയയും നിര്‍മാണ കമ്പനികളും ഉണ്ടാക്കുന്ന ലാഭം. രേഖകളില്ലാതെ കൈമാറപ്പെടുന്ന കോടികളുടെ കള്ളപ്പണത്തിന് മുകളില്‍ ഒരു നിയമവും കൈവെയ്ക്കില്ല. രാം സിങ്ങിന്റെ ഗ്രാമത്തില്‍ തന്നെ അഞ്ചു സെന്റ്‌ സ്ഥലത്തിന് ഭൂമാഫിയ വാങ്ങുന്ന വില ഒരു കോടിക്ക് മുകളില്‍ വരും; കര്‍ഷകന് കൊടുക്കുന്നതിന്റെ എത്രയോ മടങ്ങ്‌ അധികമാണിത്!
ഏറ്റെടുക്കാന്‍ ഉദേശിക്കുന്ന ഭൂമിയുടെ ഒരു ഭാഗം ലേലത്തില്‍ വെച്ച് വിപണിമൂല്യം നിര്ണ്യിക്കുക എന്ന നിര്ദേശം സര്‍ക്കാര്‍ കേട്ടതായിപ്പോലും തോന്നുന്നില്ല. രാംസിങ്ങിനെപ്പോലെ സ്വന്തം ലോകം ഇല്ലതായിപ്പോകുന്നവര്‍ക്ക് കൊടുക്കേണ്ട നഷ്ട്ടപരിഹാരം എങ്ങനെ നിര്‍ണയിക്കുമെന്നോ, അത് സുതാര്യമായി എങ്ങനെ നടപ്പില്‍ വരുത്തുമെന്നോ ഈ ബില്ല് ക്രത്യമായ മറുപടി പറയുന്നില്ല. അല്ലെങ്കില്‍ അതിനു ശ്രമിക്കുന്നില്ല. കേരളമുള്‍പ്പടെയുള്ള സ്ഥലങ്ങളില്‍ സര്‍ക്കാര്‍ ഏറ്റെടുക്കുന്ന ഭൂമി സ്വകാര്യ സ്ഥാപനങ്ങളുടെയും വ്യക്തികളുടെയും കൈകളിലെത്തുന്നതില്‍ വ്യവസായ വികസന കോര്‍പറേഷന്‍ ഉള്‍പ്പടെയുള്ള സര്‍ക്കാര്‍ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ പങ്ക് പരിശോധിക്കേണ്ടതുണ്ട്.

കറുത്തതും വെളുത്തതുമായ പണം കുറച്ചുപേരുടെ കൈയില്‍ കുന്നുകൂടുന്നതും അത് മറ്റുള്ളവരുടെ ജീവിതവും പ്രകൃതി സമ്പത്തും നശിപ്പിച്ചു കുഴിച്ചിടാനുള്ള ശ്രമങ്ങളും വലിയ ഒരു സാമൂഹ്യവിപത്തായി മാറിക്കഴിഞ്ഞു. നാളത്തെ ചരിത്രകാരന്മാര്‍ നമ്മുടെ തലമുറയെ ‘കൊള്ളക്കാരുടെ കൂട്ടം’ എന്നായിരിക്കും വിശേഷിപ്പിക്കുക; നമ്മള്‍ നഗരങ്ങള്‍ പ്രാന്തപ്രദേശങ്ങളും കടന്ന് ഗ്രാമങ്ങളും കൃഷിഭൂമികളും കൈയടക്കുന്നു. കിനാലൂരും മൂലമ്പിള്ളിയും മാത്രമല്ല ഇടുക്കിയും വയനാടും ഭൂമാഫിയ തട്ടിപ്പറിക്കുന്നു, അവിടെ ആഡംബര റിസോര്‍ട്ടുകള്‍ പണിതുകൂട്ടുന്നു. ഭൂമാഫിയയുടെ ഗുണ്ടവിളയാട്ടത്തിന്‍ ഇരകളാകേണ്ടിവരുന്നതാവട്ടെ, കര്‍ഷകരും ചെറുകിട കച്ചവടക്കാരും ഗ്രാമങ്ങളില്‍ കൈത്തൊഴില്‍ ചെയ്തു ജീവിക്കുന്നവരും ചെറിയ വ്യവസായ യൂണിറ്റുകള്‍ നടത്തുന്നവരുമാണ്. മനുഷ്യജീവതത്തിന് ആവശ്യമായതെല്ലാം വന്‍കിട സ്വകാര്യ കമ്പനികള്‍ തന്നെ വിതരണം ചെയ്യുന്നു. രാംസിങ്ങിനെപ്പോലെ കര്‍ഷകരും കര്‍ഷകത്തൊഴിലാളികളും ചെറുകിട കച്ചവടക്കാരും സേവകവൃന്ദവുമായി മാറുന്ന ഗതികേടിലേക്ക് എത്തിച്ചേരുന്നു. അപകടകരമായ രീതിയില്‍ നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഈ ‘നഗരകേന്ദ്രിത വികസനം’ മാറിവരുക എന്നതാണ് ഇന്ത്യപോലൊരു അവികസിത രാജ്യത്തിനാവശ്യം. കര്‍ഷകരെ കുടിയൊഴിപ്പിക്കുന്നത് ഒഴിവാക്കാനോ സ്വകാര്യ നിര്‍മാണ കമ്പനികളെ നിലക്ക് നിറുത്താനോ ഈ പുതിയ ബില്‍ സഹായിക്കില്ല. നഗരങ്ങളുടെ വലിപ്പവും മോടിയും ഒന്നും ഒരിക്കലും ഇന്ത്യയെ സൂപ്പര്‍ പവര്‍ ആക്കാന്‍ പോകുന്നില്ല. കര്‍ഷകര്‍ തെരുവിലിറങ്ങുന്ന ഒരു നാട് നന്നാവുന്നതിന് പരിധികളുണ്ട്. എല്ലാം വന്‍കിട കമ്പനികള്‍ക്ക് തീറെഴുതുമ്പോള്‍ സര്‍ക്കാറുകള്‍ ഇതോര്‍മ്മിച്ചാല്‍ നന്നായിരുന്നു.

(Published in Naalaamidam portal)